İçeriğe atla

Huzûr nedir?

Kavram TanımıTemel düzey4 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Huzûr, tasavvufta sâlikin kalbinin her an Allah'ın huzurunda olduğu bilinciyle yaşaması, O'ndan ayrılmaması hâlidir¹. Lugatte 'hazır olmak, mevcut bulunmak' anlamına gelir ve gafletin tam zıddıdır; sâlikin her anını Hakk'ın gözetimi ve nazarı altında idrak etmesidir. Bu hâl, ibadetlerde 'huşû' adını alır ve Hakk'ın esmâ ve sıfatlarının bilfiil idrakine, hatta kalp gözüyle müşâhedesine kadar varabilir. Huzûr, sülûkun başlangıcı değil, vâsıl olunan ve sürekli muhafaza edilen bir makâmdır.

Detaylı cevap

Huzûr, kulun her ânda Allah'ın huzurunda olduğu bilinciyle yaşamasıdır². Bu, sâlikin kalbinin Hak'la şuurlu olarak meşgul olması anlamına gelir ve Hadîd 4'teki "ve hüve meaküm eyne mâ küntüm" (nerede olursanız olun O sizinledir) ayetiyle desteklenir. Huzûr, gafletin zıddıdır; gaflet Hak'tan dışarı çıkmakken, huzûr Hak'la içe dönmektir. Sâlik bir saat içinde defalarca huzûrdan gaflete, gafletten huzûra dönebilir.

Tasavvufta huzûrun farklı mertebeleri bulunur. Huzûr-i kalbî, sâlikin kalbinin Hak'la şuurlu olarak meşgul olmasıdır ve ibadetlerde 'huşû' olarak tezahür eder³. Huzûr-i mârifet, sâlikin Hak'ın esmâ ve sıfatlarını soyut akâid olarak değil, somut bir idrakle bilfiil tanımlamasıdır. Huzûr-i şühûd ise, mârifetin müşâhedeye dönüşmüş şekli olup, sâlikin Hak'ı kalp gözüyle 'görme' hâlidir. En ileri mertebe olan Huzûr-i fenâ'da ise sâlik kendi 'huzûrundan' fânî olur; artık "ben Hak'la huzurdayım" bilinci yerine sadece "Hak vardır" bilinci kalır.

Huzûru bozan haller arasında cesedin yorgun, kalbin uyuşuk olması ve mâsivâ (dünya, mal, evlat sevgisi gibi Hak dışındaki şeyler) ile aşırı meşguliyet sayılır. Huzur bulmanın ölçüsü, kişinin Allah'ı bulmasıdır; diğer dünyevi tatminler geçici huzurlar sağlar⁴. Evliyaullah, hiçbir an Hak'tan gafil değildir; onların huzur ve gaybetleri âlem-i mülk ve melekûta nazaran vaki olur⁵. Namazda rükû ve secde gibi fiillerle kişi, halifesi olduğu varlıkları temsilen Hakk'ın huzuruna çıkmış olur⁶.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1K1-86,-1
  2. 2Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.2908“İlahi huzur. İzzet huzuru. Kalp huzuru. huzür-ı ilâhi 0. 1 2947 C. VI 178; 0. X 508, 583, 587, 609, 620; 0. XI 63, 300, 387 huzür-i izzet C. 2111 7 huzür-i kalb”Oku
  3. 3Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.2908“İlahi huzur. İzzet huzuru. Kalp huzuru. huzür-ı ilâhi 0. 1 2947 C. VI 178; 0. X 508, 583, 587, 609, 620; 0. XI 63, 300, 387 huzür-i izzet C. 2111 7 huzür-i kalb”Oku
  4. 4Reşahât — Aynü'l-Hayât · s.38“Huzur bulma diye de çeviriyorlar. “Yâ eyyetühen nefsu’l mutmainneh” (89/27-28) (ey huzur bulmuş nefis) diyorlar ya. Huzur bulmanın ölçüsü nedir.? Bir kişi yemek”Oku
  5. 5Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 · s.91“Ey oğul, evliyâ Hakk'ın etfâlidir; onlar huzûrda ve gaybette haberlidir. “Huzûr ve gaybet”ten murâd, Hakk'a nazaran huzûr ve gaybet değildir. Zîrâ evliyâ hiçbir”Oku
  6. 6Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.313“2) Kişi salât etmek için huzuru İlâhide “ rükû ” da durduğu zaman halifesi olduğu bütün hayvanları temsilen hakk’ın huzuruna çıkarmış olmaktadır. Yani rükû hayv”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.