İçeriğe atla

İbrâhîmiyye Fassı, İshâkiyye Fassı ile nasıl ilişkilenir?

Kavram-Fass Eşleşmesi0 görüntülenme2 kaynak
Kısa cevap

İbrâhîmiyye Fassı ile İshâkiyye Fassı arasındaki ilişki, Fusûsu'l-Hikem'deki peygamber fasslarının sıralanışında ve temsil ettikleri hikmetlerin birbiriyle bağlantısında ortaya çıkar. İbrâhîmiyye Fassı, Hz. İbrâhîm'in "halîlullâh" makâmını ve hullet hikmetini işlerken, İshâkiyye Fassı da bu silsilenin devamı olarak Hz. İshâk'ın hikmetini ele alır. Her iki fass da Hz. İbrâhîm'in soyundan gelen peygamberlerin hikmetlerini açıklayan bir bütünün parçalarıdır. İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'inde her peygambere bir fass tahsis edilmiş olup, bu fasslar peygamberlerin temsil ettiği özel hikmetleri ve makâmları açıklar¹.

Detaylı cevap

Fusûsu'l-Hikem'de peygamberlere tahsis edilen fasslar, her bir peygamberin temsil ettiği özel bir hikmeti ve makâmı açıklamak üzere sıralanır. Bu sıralama, peygamberlik silsilesi içinde birbiriyle ilişkili hikmetlerin açılımını gösterir. İbrâhîmiyye Fassı, Hz. İbrâhîm'in "halîlullâh" makâmını ve hullet (dostluk) hikmetini merkeze alır. Hullet, Hak ile kul arasındaki en samimi muhabbet bağı olup, dostluğun her gözeneğe nüfuz etmesidir. Hz. İbrâhîm'in bu makâma erişmesi, yıldızı, ayı ve güneşi denedikten sonra "batanları sevmem" (En'âm 76) diyerek yüzünü gökleri ve yeri yaratana çevirmesiyle başlar, Hz. İsmâîl'i kurban etmeye götürmesiyle kemâle erer. İshâkiyye Fassı ise, Fusûsu'l-Hikem'deki fass sıralamasında İbrâhîmiyye Fassı'ndan sonra gelir ve Hz. İshâk'ın hikmetini ele alır¹·². Bu durum, Hz. İbrâhîm'in hullet makâmının ve hikmetinin, oğlu Hz. İshâk aracılığıyla devam eden peygamberlik silsilesindeki yerini ve etkisini gösterir. Her fass, belirli bir peygamberin mânevî mirasını ve onun üzerinden açığa çıkan ilâhî bir hikmeti temsil eder. Bu bağlamda, İbrâhîmiyye Fassı, hulletin temelini atarken, İshâkiyye Fassı bu temelin üzerine inşa edilen bir sonraki hikmet katmanını sunar.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1A'lâ ve Gâşiye Sûreleri · s.109Fusûs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk Şerhi, İbrâhim Fassı ↑ Fusûs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk Şerhi, İshâk Fassı ↑ Fusûs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk Şerhi, Lût Fassı Oku
  2. 2Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1) · s.358182-Fü-Hi-06-İSHAK FASSI- 183- Fü-Hi-07-İsmail-08-Yakup- fassı- 184-Fü-Hi-09-Yusuf Fassı- 185-Fü-Hi-10-Hud Fassı- 186-Fü-Hi-11-Salih-12-Şuayb Fassı- 187-Fü-Hi-1Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.