İdrîsiyye Fassı, Şîsiyye Fassı ile nasıl ilişkilenir?

Fusûsu'l-Hikem, peygamberlerin hikmetlerini ele alan bölümlerden oluşur ve bu bölümlere "fass" adı verilir. Şîsiyye Fassı, Hz. Şît'e ayrılmış bir bölümdür ve "Hikmet-i Nefsiyye" ile anılır¹. Hz. Şît'in Hz. Âdem'in "hibe çocuk" olması, bu fassın ilâhî atâ ve nefesle olan ilişkisini vurgular¹. İdrîsiyye Fassı ise, kaynaklarda doğrudan içeriği açıklanmamış olmakla birlikte, mükâşefe kavramının "ruhâniyet" bahsiyle ilişkilendirildiği bir fass olarak zikredilir. Mükâşefe, sâlikin gayb âleminden veya Hak'tan kalbine inen doğrudan idrâkleri ifade eder ve mücâhedenin bir meyvesidir. Bu bağlamda, İdrîsiyye Fassı'nın ruhaniyet ve ilâhî idrâklerle ilgili hikmetleri barındırdığı anlaşılmaktadır. Her iki fass da, Fusûsu'l-Hikem'in genel yapısı içinde, farklı peygamberlerin temsil ettiği özel hikmet ve ma'rifet mertebelerini açıklayan birer anahtar konumundadır. İsmail Fassı'nın "Hikmet-i Aliyye" ve "Rabb-ı hâs" gibi kavramlarla ilişkilendirilmesi² gibi, her fassın kendine özgü bir hikmet mertebesi bulunmaktadır. Kaynaklarda İdrîsiyye Fassı'nın Şîsiyye Fassı ile doğrudan bir karşılaştırması veya özel bir ilişkisi belirtilmemiştir; ancak her ikisi de Fusûsu'l-Hikem'in bütüncül yapısı içinde yer alan ve ilâhî hakikatlerin farklı veçhelerini açığa vuran bölümlerdir³.