İçeriğe atla

İdrîsiyye Fassı'nın 'Hikmet-i Kuddûsiyye' adıyla anılmasının hikmeti nedir?

Fass İçeriği0 görüntülenme5 kaynak
Kısa cevap

İdrîsiyye Fassı'nın "Hikmet-i Kuddûsiyye" adıyla anılmasının hikmeti, Hz. İdris'in nefsini hayvani sıfatlardan ve fıtrî kirlerden arındırarak ruhaniyetini hayvaniyetine galip kılması ve bu sayede kesret âleminden sıyrılarak mi'râc etmesidir. Bu durum, Allah'ın her türlü eksiklikten arınmış, kutsal ve münezzeh olma sıfatı olan kuddûsiyyet ile doğrudan ilişkilidir. Hz. İdris'in bu arınma ve yücelme hâli, kuddûsiyyet hikmetinin tecellîsini temsil eder ve bu hikmetin İdrîsiyye Fassı'na tahsis edilmesinin temel sebebidir¹·².

Detaylı cevap

Fusûsu'l-Hikem'de her peygamber bir hikmeti temsil eder ve İdrîsiyye Fassı da "Hikmet-i Kuddûsiyye"yi barındırır. Bu hikmetin Hz. İdris'e tahsis edilmesinin sebebi, onun riyâzât-ı şâkka (zorlu nefs terbiyesi) ile nefsini hayvani sıfatlardan, fıtrî kirlerden ve arızî eksikliklerden temizlemesidir. Bu arınma neticesinde Hz. İdris'in ruhaniyeti, hayvaniyetine galebe çalmış ve o, kesret âleminden sıyrılarak mi'râc etmiştir¹. "Hikmet-i Kuddûsiyye", Allah'ın her türlü noksanlıktan münezzeh ve kutsal olma sıfatını ifade eder. Hz. İdris'in bu arınma ve yücelme hâli, kuddûsiyyetin bir tecellîsi olarak görülür. Nuh (a.s.)'ın temsil ettiği "Hikmet-i Sübbûhiyye" (Allah'ın noksanlardan münezzeh oluş hikmeti) ile "Hikmet-i Kuddûsiyye" arasında mânevî ve mertebece bir münasebet bulunur. Bu yakınlık sebebiyle bu iki hikmet birbirine yakın kılınmıştır³. Nuh (a.s.)'ın tenzîhi aklî iken, İdris (a.s.)'ın tenzîhi hem aklî hem de nefsîdir. Bu durum, İdris (a.s.)'ın arınma sürecinin daha kapsamlı olduğunu gösterir ve kuddûsiyyet hikmetinin ona atfedilmesinin derinliğini vurgular⁴. Hz. İdris'in tedrisattaki gayreti ve üstün meziyetleri de bu hikmetin ona verilmesindeki diğer bir veçhedir⁵.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i İdrîsiyye · s.1“BU FASS-I MÜNÎF KELİME-İ İDRÎSİYYE’DE MÜNDEMİC OLAN HİKMET-İ KUDDÛSİYYE’NİN BEYÂNINDADIR “Hikmet-i kuddûsiyye”nin Kelime-i İdrîsiyye’ye tahsîsindeki hikmet budu”Oku
  2. 2TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet · s.101“Bu kelime-i İdrisiyenin içinde mevcut olan hikmet-i kudsiyenin beyanındadır. Yani İdris’e (a.s.) hikmet-i kuddusiyye – Kudsi Hikmet – verilmiştir. Bu bölüm onun”Oku
  3. 3Kelime-i İdrîsiyye · s.6“Ve “tesbîh”, yalnız makām-ı cem’; ve “takdîs” ise makām-ı cem’ ve tafsîl hasebiyledir, denilebilir. İşte bunun için Nûh (a.s.)ın tenzîhi aklî ve İdrîs (a.s.)ın ”Oku
  4. 4Kelime-i İdrîsiyye · s.9“BU FASS-I MÜNÎF KELİME-İ İDRÎSİYYE’DE MÜNDEMİC OLAN HİKMET-İ KUDDÛSİYYE’NİN BEYÂNINDADIR “Hikmet-i kuddûsiyye”nin Kelime-i İdrîsiyye’ye tahsîsindeki hikmet budu”Oku
  5. 5Kelime-i İbrâhîmiyye · s.4“Kelime-i İbrâhîmiyye “hikmet-i müheyyemiyye”ye mukārin kılındı; ve bu fasta “heyemân”ın ahvâli îrâd olundu; ve sıfât-ı ilâhiyye-i sübûtiyye, evvelen İbrahim kel”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.