İlyâsiyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?

İlyâsiyye Fassı, tasavvufî düşüncede önemli bir kavram olan "etki eden ve kendisine etki edilen" bahsini ayrıntılı bir şekilde inceler¹. Bu bahsin temelinde, Cenâb-ı Hakk'ın varlık âlemindeki tecellileri ve tasarrufu yatar. Allah, Bâtın ismi gereğince ilahi isimlerin suretlerinde belirginleşerek hem fail (etki eden) hem de tasarruf eden konumundadır¹. Bu durum, ilahi iradenin ve kudretin kâinattaki her şeye nüfuz ettiğini ve her şeyin O'nun tasarrufu altında olduğunu gösterir. Zira Allah, Bâtın olması itibarıyla her şeyin iç yüzüne ve hakikatine vâkıf olup, varlıklar üzerinde gizlice tasarruf ederken; Zâhir olması itibarıyla da bu tasarrufun sonuçları ve tecellileri âlemde görünür hâle gelir ve bu yönüyle "kendisine etki edilen" olur¹. Bu anlayış, tasavvufta Allah'ın mutlak birliğini ve her şeyin O'ndan sudur ettiğini vurgulayan Vahdet-i Vücud düşüncesiyle de yakından ilişkilidir. Dolayısıyla İlyâsiyye Fassı, ilahi isimlerin ve sıfatların varlık âlemindeki işleyişini, Allah'ın hem gizli hem de açık tecellilerini "etki eden ve kendisine etki edilen" kavramları üzerinden derinlemesine ele alır.