Îseviyye Fassı'nın 'Hikmet-i Nebeviyye' adıyla anılmasının hikmeti nedir?
Îseviyye Fassı'nın 'Hikmet-i Nebeviyye' adıyla anılması, Hz. İsa'nın hâline fıtrî nübüvvet vasfının üstün gelmesi sebebiyledir. Fusûsu'l-Hikem'deki tüm hikmetler "nebe'e" (ihbar) kökünden türemiş "nebeviyye" olsa da, İsa (a.s.)'ın nübüvvetinin kendine has yapısı, bu hikmetin ona tahsis edilmesinin temel hikmetidir¹·². Bu durum, İbn Arabî'nin eserinde her peygamberin temsil ettiği hikmetin, o peygamberin kendine özgü hâliyle ilişkilendirilmesi prensibine dayanır.
Detaylı cevap
Fusûsu'l-Hikem'de her peygamberin temsil ettiği bir hikmet bulunur ve bu hikmetler o peygamberin kelimesiyle anılır. Îseviyye Fassı'nın 'Hikmet-i Nebeviyye' olarak adlandırılmasının temel hikmeti, Hz. İsa'nın nübüvvetinin kendine özgü yapısıdır¹·². Şarihler, bu tahsisi açıklarken iki vecih beyan ederler³. Birincisi, "nebî" kelimesinin hemze ile olmasıdır ki bu durumda kelime "ihbar" (haber verme) anlamına gelen "nebe'e" kökünden türemiştir¹·². Bu Fusûsu'l-Hikem'de beyan olunan hikmetlerin tamamı her ne kadar "nebe'e"den türemiş olan "nebeviyye" (nebilik) olsa da, bunun Kelime-i Îseviyye'ye özgü kılınması, İsa (a.s.)'ın hâline fıtrî nübüvvet vasfının üstün gelmesi sebebiyledir¹·². Bu, Hz. İsa'nın diğer peygamberlere göre değişik bir yapıda olmasından kaynaklanan fıtrî nübüvvetin ona galip gelmesidir⁴. Nitekim Ahmed Avni Bey de Îsa Fassı'nın başında bu kelimenin iki vechi olduğunu belirtir: "ihbar" mânâsında olan "nebeviyye" ve "rif'at" (yücelik) mânâsında olan "nebviyye"⁵. Bu durum, hikmetin sadece bilgi değil, aynı zamanda bilginin tahkik edilmiş hâli ve eşyayı yerli yerine koyma vasfı olduğu tasavvufî anlayışla da örtüşür.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i Îseviyye · s.1“BU FASS KELİME-İ ÎSEVİYYE’DE MÜNDEMİC HİKMET-İ NEBVİYYE BEYÂNINDADIR. &10024; BU FASS, İSA'YA AİT KELİME'DE BULUNAN NEBİLİK HİKMETİNİN AÇIKLAMASINDADIR. Bilinme”Oku
- 2s.2 · s.7
- 3Kelime-i Îseviyye · s.2“Ma’lûm olsun ki, “hikmet-i nebviyye”nin Kelime-i Îseviyye’ye tahsîsi hakkında şurrâh-ı kirâm iki vecih beyân buyururlar: Birincisi: “Nebî” kelimesinin hemze ile”Oku
- 4TB. Kelime-i Îseviyye · s.7“بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ BU FASS KELİME-İ ÎSEVİYYE'DE MÜNDEMİÇ HİKMET-İ NEBVİYYE" BEYÂNINDADIR. Ma'lûm olsun ki, "hikmet-i nebviyye'nin Kelime-i İs”Oku
- 5Kelime-i Âdemiyye · s.832“Sâlihiyye’de mündemic hikmet-i fütûhiyye, ba’dehû Kelime-i Şuaybiyye’de mündemic hikmet-i kalbiyye, ba’dehû Kelime-i Lûtiyye’de mündemic hikmet-i melkiyye, ba’d”Oku
İlgili sorular
- Muhammediyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Ya'kûbiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Yûsuf 84-87 nasıl okunur?
- Îseviyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Dâvûdiyye Fassı'nda peygamber Hz. Dâvûd'un hangi sahnesi merkezîdir?
- Nûhiyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakîkat nedir?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.