İçeriğe atla

Îseviyye Fassı'nın 'Hikmet-i Nebeviyye' adıyla anılmasının hikmeti nedir?

Fass İçeriği24 görüntülenme4 kaynak
Kısa cevap

Îseviyye Fassı'nın 'Hikmet-i Nebeviyye' adıyla anılması, Hz. İsa'nın hâline fıtrî nübüvvet vasfının üstün gelmesi sebebiyledir. Fusûsu'l-Hikem'deki tüm hikmetler "nebe'e" (ihbar) kökünden türemiş "nebeviyye" olsa da, İsa (a.s.)'ın nübüvvetinin kendine has yapısı, bu hikmetin ona tahsis edilmesinin temel hikmetidir¹. Bu durum, İbn Arabî'nin eserinde her peygamberin temsil ettiği hikmetin, o peygamberin kendine özgü hâliyle ilişkilendirilmesi prensibine dayanır.

Detaylı cevap

Fusûsu'l-Hikem'de her peygamberin temsil ettiği bir hikmet bulunur ve bu hikmetler o peygamberin kelimesiyle anılır. Îseviyye Fassı'nın 'Hikmet-i Nebeviyye' olarak adlandırılmasının temel hikmeti, Hz. İsa'nın nübüvvetinin kendine özgü yapısıdır¹. Şarihler, bu tahsisi açıklarken iki vecih beyan ederler². Birincisi, "nebî" kelimesinin hemze ile olmasıdır ki bu durumda kelime "ihbar" (haber verme) anlamına gelen "nebe'e" kökünden türemiştir¹. Bu Fusûsu'l-Hikem'de beyan olunan hikmetlerin tamamı her ne kadar "nebe'e"den türemiş olan "nebeviyye" (nebilik) olsa da, bunun Kelime-i Îseviyye'ye özgü kılınması, İsa (a.s.)'ın hâline fıtrî nübüvvet vasfının üstün gelmesi sebebiyledir¹. Bu, Hz. İsa'nın diğer peygamberlere göre değişik bir yapıda olmasından kaynaklanan fıtrî nübüvvetin ona galip gelmesidir³. Nitekim Ahmed Avni Bey de Îsa Fassı'nın başında bu kelimenin iki vechi olduğunu belirtir: "ihbar" mânâsında olan "nebeviyye" ve "rif'at" (yücelik) mânâsında olan "nebviyye"⁴. Bu durum, hikmetin sadece bilgi değil, aynı zamanda bilginin tahkik edilmiş hâli ve eşyayı yerli yerine koyma vasfı olduğu tasavvufî anlayışla da örtüşür.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Kelime-i Îseviyye, s. 1“BU FASS KELİME-İ ÎSEVİYYE’DE MÜNDEMİC HİKMET-İ NEBVİYYE BEYÂNINDADIR. &10024; BU FASS, İSA'YA AİT KELİME'DE BULUNAN NEBİLİK HİKMETİNİN AÇIKLAMASINDADIR. Bilinme”Oku
  2. 2Kelime-i Îseviyye, s. 2“Ma’lûm olsun ki, “hikmet-i nebviyye”nin Kelime-i Îseviyye’ye tahsîsi hakkında şurrâh-ı kirâm iki vecih beyân buyururlar: Birincisi: “Nebî” kelimesinin hemze ile”Oku
  3. 3Kelime-i Îseviyye, s. 7“بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ BU FASS KELİME-İ ÎSEVİYYE'DE MÜNDEMİÇ HİKMET-İ NEBVİYYE" BEYÂNINDADIR. Ma'lûm olsun ki, "hikmet-i nebviyye'nin Kelime-i İs”Oku
  4. 4Kelime-i Âdemiyye, s. 832“Hûd Kelimesi'nde bulunan ahadiyyet hikmeti, ondan sonra Salih Kelimesi'nde bulunan fütûhiyyet hikmeti, ondan sonra Şuayb Kelimesi'nde bulunan kalbî hikmet, onda”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.