İshâkiyye Fassı neyi anlatır?

Fusûsu'l-Hikem, tasavvuf ve irfân külliyâtının önemli eserlerinden biridir ve her bir fassı, bir peygamberin şahsında tecellî eden ilahî bir hikmeti ve mârifet sırrını açıklar. İshâkiyye Fassı da bu bağlamda Hz. İshak'ın temsil ettiği hikmetin ve onunla ilişkili tasavvufî hakikatlerin izah edildiği bölümdür. Kaynaklarda İshâkiyye Fassı'nın içeriğine dair doğrudan bir açıklama bulunmamakla birlikte, eserin genel metodolojisi göz önüne alındığında, bu fassın da tıpkı İsmail Fassı gibi² belirli bir hikmet ekseninde Rabbânî mârifeti, teslimiyeti ve rızayı ele aldığı düşünülebilir. Fusûsu'l-Hikem'deki fassların sıralaması, sâlikin mânevî yolculuğundaki mertebeleri de işaret eder. İshak Fassı'nın, İsmail Fassı'ndan önce gelmesi¹, bu iki peygamberin temsil ettiği hikmetler arasındaki ilişkiyi ve sülûk yolundaki yerlerini düşündürmektedir. Her fass, o peygamberin şahsiyetinde kemâle eren ilahî ismin veya sıfatın tecellîsini ve bu tecellînin sâlik üzerindeki etkilerini derinlemesine inceler. Bu nedenle İshâkiyye Fassı, Hz. İshak'ın hayatından ve peygamberliğinden çıkarılan derslerle, sâlikin Hak'la olan münasebetini ve mânevî idrâkini aydınlatmayı hedefler.