Kadr 1-5 ayetindeki Leyle-i Kadr kavramı tasavvufta neye işaret eder?

Leyle-i Kadr, Kur'ân-ı Kerîm'in indirildiği gece olarak Kadr Sûresi'nde zikredilir. "İnnâ enzelnâhü fî leyletil kadr" (Doğrusu biz Kur'an'ı Kadir gecesinde indirdik) ayeti bu gerçeği beyan eder⁴·⁵. Bu gecenin önemi, "Kadr gecesi bin aydan hayırlıdır" ifadesiyle vurgulanır⁶·⁷. Tasavvufî idrakte, bu hayırlılık sadece zamansal bir üstünlük değil, aynı zamanda manevi bir derinliği de içerir. Gecenin bir diğer özelliği, meleklerin ve Ruh'un, Rablerinin izniyle her bir işten dolayı o gece inmesidir⁶·⁷. Bu iniş, ilâhî rahmetin ve feyzin yeryüzüne bolca tecellî ettiğini gösterir. Leyle-i Kadr, tan yeri ağarıncaya kadar süren bir esenlik ve selamet gecesidir ("selâmün hiye hatta matlei’l fecri")⁷. Tasavvufta bu geceye ermek, kişinin kendi manevi değerini, yani "kadrini" bilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Şiirsel bir ifadeyle, "Leyle-i kadr-e ermek, Ne güzelmiş bir bilsen, Leyle-i kadre eren kişi, Kendi kadrini bilse gerek. Kendi kadrin bilmeyenin, Leyle-i kadir neyine gerek"¹. Bu durum, Hakk'ın kudret ve kadiriyyet tecellilerinin idrak edilmesinin, kişinin kendi iç âleminde bir dönüşüm ve aydınlanma yaşamasına yol açtığını gösterir²·³.