Kurbiyet niçin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?
Kurbiyet, tasavvufta Hak'ka manevî yakınlaşma mertebesidir ve Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır çünkü Hakîkat-i Muhammediyye, tevhidin en üst zuhuru ve bütün mertebeleri ihata eden bir kemâlât mertebesidir¹. Bu hakikat, belirginleşmelerin başlangıcı olması itibarıyla varlıkta tek ve eşsizdir². Dolayısıyla, kurbiyetin en kâmil ve kuşatıcı idrâki, tüm varlığı ve zıtlıkları dahi muhit olan Hakîkat-i Muhammediyye üzerinden gerçekleşir; zira bu hakikat İblis'i dahi kuşatır ve cemâl ile celâl ehli arasındaki tüm tezahürleri kapsar³·⁴.
Detaylı cevap
Kurbiyet, sâlikin Hak ile arasındaki manevî yakınlık mertebesidir ve tasavvufun temel hedefidir (Kurbiyet, K1-456). Bu yakınlık, farzları kâmil edâ etmekle elde edilen kurb-i ferâiz ve nâfile ibâdetleri çoğaltarak elde edilen kurb-i nevâfil olmak üzere iki türlüdür (Kurbiyet, K1-456). Hakîkat-i Muhammediyye ise tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı ve İslâm kâinat nizamının merkez taşıdır⁵. Bu hakikat, vahidiyet mertebesi, sıfatlar ve isimler mertebesi olarak da adlandırılır ve Ahadiyet mertebesiyle arasındaki fark, belirginleşmemiş olmak ile belirginleşmiş olmaktan ibarettir².
Kurbiyetin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınmasının sebebi, Hakîkat-i Muhammediyye'nin bütün mertebeleri ihata eden ve varlıkta tek ve eşsiz olan bir kemâlât mertebesi olmasıdır⁶·². Bu hakikat, zıtları dahi kuşatır; müminlerin cemâl ehli olduğu gibi, kâfirlerin celâl ehli olduğu hallerde dahi Hakîkat-i Muhammediyye'nin lisân-ı celâli ile ibareler okunur³·⁴. Hatta İblis'i ve ona uyanları dahi muhittir⁴. Bu kuşatıcılık, kurbiyetin sadece belirli bir kulluk hâliyle sınırlı kalmayıp, tüm varoluşsal tezahürleri kapsayan bir yakınlık idrâki olduğunu gösterir. Dolayısıyla, Hakîkat-i Muhammediyye'nin bu kapsayıcı ve merkezî konumu, kurbiyetin en derin ve kapsamlı bir şekilde idrâk edilmesini sağlar.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Mertebe-i Muhammediyye,
- 2Kelime-i Muhammediyye, s. 6“Bu mertebeye, vahidiyet mertebesi ve sıfatlar ve isimler mertebesi ve "hakikat-i Muhammediyye" derler. Ahadiyet mertebesiyle arasındaki fark, ancak belirginleşm”Oku
- 3Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba, s. 136“Bu beyândan anlaşılır ki, hakîkat-i muhammediyye îblîs’i dahi muhittir. Sûre-i Şerife okunan mahalde ashâb-ı cemâl olan mü’minler bulunduğu gibi, ashâb-ı celâl ”Oku
- 4Kelime-i Hârûniyye, s. 207“Muhammedî ( )den İblîs’i ve etbâını yarattı ilh…” Bu beyândan anlaşılır ki, hakîkat-i muhammediyye İblîs’i dahi muhîttir. Sûre-i şerîfe okunan mahalde ashâb-ı c”Oku
- 5Hakîkat-i Muhammediyye,
- 6Sohbet Arası Sohbetler CD 21, s. 76“Soru: Hakikat-i Muhammediyye’de oldukları için Hakikat-i Muhammediyye o mertebesi olarak… Ben orada belirleneyim dedi ama Hakikati Muhammediyyede yani Efendimiz”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.