Melekût hâline ulaşmak için hangi nefs mertebesi aşılmalıdır?
Melekût hâline ulaşmak için sâlikin beşerî nefsini aşması ve nefs-i emmâre mertebesinin zulmetinden kurtulması gerekmektedir. Melekût, ruhânî varlıkların ve esmâ mertebesinin mahallidir; bu hâle ulaşmak, beşeriyet ahlâkından sıyrılarak melekût ahlâkını kuşanmak anlamına gelir¹. Nefs-i emmâre, şehvet, gazap, kibir gibi kötü huyların hâkim olduğu en alt nefs mertebesidir ve bu mertebenin aşılması, tevbe-i nasûh ve mürşid-i kâmile teslimiyetle mümkündür. Beşerî nefsin ortadan kalkmasıyla İlâhî nefs, yani "nefiis" kalır ki bu da melekût âlemine açılan bir kapıdır².
Detaylı cevap
Melekût, tasavvufta vücud mertebelerinden biri olup, ruhânî varlıkların (melâike, soyut akıllar) mahallidir. Bu mertebeye ulaşmak, beşerî nefsle kayıtlı kalmaktan kurtulmayı gerektirir. Nefs-i emmâre, insanı günahlara ve dünyevî arzulara sürükleyen, kötülüğü emreden nefs hâlidir (Nefs-i Emmare). Bu mertebede ancak zâhirî ibadet ve şer'î emrin tatbiki mümkün olup, bâtınî hâller mahcuptur. Melekût hâline erişebilmek için bu beşerî nefs ahlâkından kurtulmak ve melekût ahlâkını benimsemek esastır¹.
Melekût mertebesi, aynı zamanda esmâ mertebesi olarak da ifade edilir³. Bu mertebe, madde âlemini yöneten, rubûbiyyet ve terbiye mertebesidir⁴. Melekût âlemi, ruhlar âlemidir ve misâl âlemi ile cesetler âlemi arasında bir köprü vazifesi görür³. Beşerî nefsin hayvanî ruh ve kuvvetleri (şehvet, gazap, heva, vehim, hayal) melekût âlemi ile cesetler âlemi arasında bir engel teşkil edebilir⁵·⁶. Bu nedenle, melekût hâline ulaşmak için bu hayvanî ve beşerî nefs mertebelerinin aşılması, yani nefs-i emmâre'nin zulmetinden kurtulmak ve nefsin tezkiye edilmesi gereklidir⁷·⁸. Bu süreç, sâlikin bireysel beşerî nefsini terbiye ederek enfüsî olarak kendini tanıması ve bulması hâlleridir⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Kelime-i Âdemiyye, s. 109“Diğer bir hamlede beşer mertebesinden ölürüm melaike mertebesinden kanat ve baş çıkarmak için yani melaike mertebesine ulaşmak için diyor. Yalnız burada melaike”Oku
- 2Yûsuf Sûresi, s. 27“Hacca gidebilen, Mısıra gidebilen, baş şehire gidebilen, bizi gönül âlemimize ulaştıran… Kervana katılarak, “tek bir’e” ulaşmak, Mısır’a sûltan olmak, sonra da ”Oku
- 3Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31), s. 48“Orası ne oluyor Rubûbiyyet mertebesi oluyor. Yani Rabb terbiyecilik mertebesi oluyor. Başka ifadeyle esmâ mertebesi oluyor. Daha başka ifadeyle Melekût mertebes”Oku
- 4Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31), s. 123“Yani tarîkât mertebesi düzeyinden geliyor. Rubûbiyet, Rabb-lık mertebesi, terbiye mertebesi, yani bu âlemin bir üstündeki âlemdir. Madde âlemini yöneten âlem, â”Oku
- 5Sohbet Arası Sohbetler CD 20, s. 43“Nefs-i nâtıka seyrillah tenezzül edip seyrifillah... Neyse... Olduğu gibi okuyalım. Melekût âlemi ile cesetler âlemi arasında bir kavim buldu. Onlar hayvanî ruh”Oku
- 6Enbiyâ Sûresi, s. 203“Nefs-i nâtıka seyrillah tenezzül edip seyrifillah... Neyse... Olduğu gibi okuyalım. Melekût âlemi ile cesetler âlemi arasında bir kavim buldu. Onlar hayvanî ruh”Oku
- 7K2-T3
- 8Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri, s. 26“.” Bilindiği gibi “nefs” ismi verilen “Rabb’âni letafet” in (7) mertebesi vardır. ... Ve yine “nefs” isminin “İlâh-i letafet” olarak’ta mertebeleri vardır, bunl”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.