Mîrâc kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Mîrâc kavramı, Fusûsu'l-Hikem'de doğrudan bir Fass ile ilişkilendirilmemekle birlikte, Hz. Peygamber'in mîrâcının menşei olarak Muhammediyye Fassı'ndaki 'mahbûbiyyet' bahsi işaret edilir. Bu durum, mîrâcın sadece bir yükseliş değil, aynı zamanda Allah'ın sevgilisi olma makâmıyla ilişkili bir tecellî olduğunu gösterir. Ayrıca, sâlikin mîrâcı bağlamında, her kulun özel Rabbi olan 'Rabb-ı hâs' ve mârifet-i Rabbâniyye ekseninde İsmail Fassı'nın 'Hikmet-i Aliyye' bahsiyle de dolaylı bir ilişki kurulabilir, zira mîrâcın gayesi bu mârifete ulaşmaktır.
Detaylı cevap
Mîrâc, lugatte 'çıkış aleti, merdiven, urûc vâsıtası' anlamına gelir ve tasavvufta Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksâ'dan göklere yükselip Kâbe Kavseyni Ev Ednâ makâmına ulaştığı gece yolculuğunu ifade eder. Bu yolculuk, İsrâ Sûresi'nin ilk ayetinde geçen 'subhânellezî esrâ bi-abdihî leylen mine'l-mescidi'l-harâmi ile'l-mescidi'l-aksâ' ifadesiyle mesned bulur. Hz. Peygamber'in mîrâcı, hem bedenle hem ruhla gerçekleşen, zâhirî ve bâtınî yönleri olan biricik bir hâldir. Bu mîrâcın menşei, Muhammediyye Fassı'nda ele alınan 'mahbûbiyyet' bahsidir.
Tasavvufta mîrâc, Hz. Peygamber'e mahsus biricik bir hâl olmasının yanı sıra, sâlikin de tahkîk edebileceği bir makâmdır. Hadîs-i şerîfteki "es-salâtu mi'râcü'l-mü'min" (namaz mü'minin mîrâcıdır) ifadesi, sâlikin namaz, zikir ve halvet gibi ibadetlerle kalbinin Hak'ın huzûruna ulaşmasını sağlayan manevî urûclarını, yani 'mîrâc-ı sagîr'i (küçük mîrâcı) işaret eder¹. Bu bağlamda, sâlikin mîrâcı, saflaşmış nefsin mîrâcı olarak da tanımlanır². Herkesin yolculuğunun gayesine göre kendi mîrâcını yapabileceği ve tek bir mîrâcın olmadığı belirtilir³. Mîrâcın gayesi, Rabb-ı hâs'ın idrâki ve mârifet-i Rabbâniyye'ye ulaşmaktır (İsmail Fassı). Bu durum, İsmail Fassı'nın 'Hikmet-i Aliyye' bahsinde ele alınan 'saîd olmanın sırrı' ve 'mârifet-i Rabbâniyye' ile ilişkilendirilebilir (İsmail Fassı).
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.355““ Namaz müminin miracıdır .” Mirac ve namaz kelimelerinin birlikte kullanıldığı bir hadisi şerif. “ Sen dur Rabbin namaz kılıyor ” hadisiyle Rububiyet idrakinin”Oku
- 2İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler · s.161“Miraç da saflaşmış nefsin miracı aslında. Namaz ancak böyle müminin miracı oluyor. Hz. Muhammed'in hayatı bu miracı yaşamanın yolunu gösteriyor. Zahiren yaşanan”Oku
- 3Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.277“Miraç hadisesi olarak anlatmak istediğimiz bu konu Kur’an’da iki bölüme ayrılır. İsra ve mirac. ‘‘ İsra ‘‘ bölümü peygamberimizin gece yolculuğudur. Kapkaranlık”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.