Muhammediyye Fassı neyi anlatır?

Muhammediyye Fassı, Fusûsu'l-Hikem'deki peygamberlere tahsis edilmiş fasslardan biridir ve eserin 27. fassı olarak geçmektedir (Kaynak Kitap Alıntıları 2-12). Bu fassın temel konusu, tasavvuf doktrininin anahtar kavramı olan Hakîkat-i Muhammediyye'dir. Hakîkat-i Muhammediyye, Hz. Muhammed'in iki yönünü ifade eder: birincisi, Mekke'de doğup Medine'de vefat eden tarihsel insan olan beşerî yönü; ikincisi ise Hakk'ın ilk taayyünü, akl-ı evvel ve kâinatın halk sebebi olan hakîkat yönüdür.

Bu hakîkatin asıl mesnedi, "Gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim, bilinmek için halkı halk ettim" anlamındaki hadîs-i kudsîdir. Ayrıca, "Allah'ın halk ettiği ilk şey benim nûrumdur" hadîsi de Hakîkat-i Muhammediyye'nin kâinattan önce varoluşunun dayanağıdır. Tasavvufta bu hakîkatin tedrîcî tezâhürü üç kademede incelenir: Nûr-ı Muhammedî (Hakk'ın ilk taayyünü), Akl-ı Evvel / Rûh-ı A'zam (kâinatın halkına başkanlık eden ilâhî akıl) ve Hakîkat-i Muhammediyye-i Hâriciyye (bu hakîkatin Hz. Muhammed'in tarihsel şahsında dış dünyada vücut bulması). Muhammediyye Fassı, Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemalat mertebesini ve tevhidin en üst zuhurunu anlatır².