Mülk 1 ayeti Süleymâniyye Fassı'nda nasıl okunur?

Mülk Sûresi'nin ilk âyeti, tasavvufî idrâkte Allah'ın mutlak mülkiyetini ve kudretini merkeze alır. Bu âyet, "mülk benim ve benim için" diyen Cenâb-ı Hakk'ın, tüm varoluşun yegâne sahibi olduğunu açıkça ifade eder¹. Bu idrâk, sâlikin kendi varlığına ve sahip olduğu her şeye bakış açısını kökten değiştirir.

Süleymâniyye Fassı'nda bu âyet, özellikle Hz. Süleyman'ın mülküne atıfla derinleşir. Hz. Süleyman, kendisine bahşedilen zahirî ve bâtınî mülkü, Malikel Mülk olan Allah adına ve O'nun için kullanmıştır². Bu durum, sâliklere mülkün gerçek sahibinin Allah olduğunu ve kendilerinin sadece birer emanetçi olduğunu hatırlatır. "Limenil mülkül yevm lillâhil vâhidil kahhâr" (Bugün için bu mülk kimindir? Vahid ve Kahhar olan Allah'ındır) âyeti de bu hakikati pekiştirir².

Sâlikin bu mülkiyet idrâki, fakr makamıyla da yakından ilişkilidir. Kendi varlığını ve sahip olduğu her şeyi Allah'ın emaneti olarak gören sâlik, Hak karşısında mutlak ihtiyaç sahibi olduğunu idrâk eder. Bu, malın azlığı değil, kalbin Hak'tan başkasına muhtaç olmaması hâlidir (Fakr, K1-129). Eğer sâlik, mülkü kendine ait görürse, müşriklerden olma tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Bu nedenle, esmâ-i ilâhiyyeyi aslına uygun olarak, esmâ-i nefsiyyelere dönüştürmeden kullanmak esastır².

Muhammedîler her ne kadar mülkte halife kılınmış olsalar da, mülk asıl itibarıyla Allah içindir. Ancak Allah, Nûhîlerin vekili olduğunda, mülk onlar için olmuş olur; fakat bu, hakiki bir temlik (mülk edinme) değildir³. Bu, sâlikin Allah'a tam bir teslimiyetle yönelmesi ve O'nu vekil edinmesiyle mülk üzerinde tasarruf yetkisi kazanması anlamına gelir, ancak bu tasarruf Allah adına ve O'nun izniyledir.