Mülk 1 ayetindeki Tebâreke'lleẕî kavramı tasavvufta neye işaret eder?

"Tebâreke'lleẕî bi-yedihil-mülk" ifadesi, tasavvufta Allah'ın mutlak mülkiyetini ve kudretini vurgular. Bu mülkiyet, sadece zâhirî âlemde değil, bâtınî âlemde de geçerlidir; yani "mülk-i zâhir" ile "mülk-i bâtın"ın cem edilmesidir⁴. Sâlikin bu hakikati idrâk etmesi, kendi nefsinden fânî olma yolculuğunun bir parçasıdır. Ebû Bekir Şiblî'nin "Tasavvuf, bir kimse vücuda gelmemiş olduğu zaman nasıl idiyse, öyle olmasıdır" sözü⁵, bu mutlak mülkiyet karşısında kulun kendi varlığını yok saymasını ifade eder. Sümnûn-i Muhib'in "Tasavvuf odur ki, hiçbir şey senin mülkün olmıya ve sen hiçbir şeyin mülkü olmıyasın"³ tanımı da aynı hakikate işaret eder. Bu durum, sâlikin sülûkunda ulaştığı bekâ billâh makâmıyla yakından ilişkilidir. Bekâ billâh, sâlikin fenâdan sonra Hak'la kâim olarak halka dönmesi mertebesidir. Bu makâmda sâlik, kendi vücudundan fânî olmuş, Hakk'ın vücuduyla bâkî kalmıştır. Mülk Suresi'nin kabir azabından koruyucu özelliği ve Hz. Peygamber'in bu sureye verdiği önem¹, Rubûbiyet mertebesinin idrâk edilmesinin önemini gösterir². Bu idrâk, kişinin Allah'ın Rahmanî nefesiyle her an tecelli ettiğini ve bu tecellide farklılık olmadığını⁶ anlamasıyla kemâle erer.