Necdet Ardıç (Terzibaba)'ın Nefs-i Mutmainne kavramına yaklaşımı nasıldır?

Necdet Ardıç Efendi, Uşşâkî tarikatının günümüzdeki önemli mürşidlerinden biri olarak, tasavvufî kavramlara kendi anlam dünyasına bağlı olarak farklı yorumlar getirmiştir¹·². Özellikle nefs mertebeleri konusunda yaptığı içtihatlar ve eklemelerle dikkat çekmektedir¹·². Nefs-i Mutmainne, tasavvufta yedi nefs mertebesinin dördüncü basamağı olup, "sâkinleşmiş, huzûra ermiş nefs" anlamına gelir. Bu mertebe, sülûkun kritik bir dönüm noktasıdır ve Mülhime nefsinden sonra, Râdıye nefsinden önce gelir.

Terzibaba'nın sisteminde, Nefs-i Mutmainne mertebesine ulaşan sâlikin deneyimi, Fecr Sûresi'nin 27-30. âyetlerinde geçen "yâ eyyetühe'n-nefsu'l-mutmainneh, irci'î ilâ rabbike râdıyeten merdıyyeh, fadhulî fî ibâdî, vedhulî cennetî" (Ey mutmainne nefsi, Rabbine râzı olarak ve râzı kılınmış olarak dön, kullarımın arasına gir, cennetime gir) hitabıyla ilişkilendirilir. Bu mertebede sâlikin kalbi sâkinleşmiş, Hak ile huzura ermiştir.

Necdet Ardıç, Uşşâkî zikir usulüne bazı yenilikler ve eklemeler getirerek, "İrfan Mektebi" adını verdiği tarikat dersleri tatbikatında nefs mertebelerinin "hâlî ve idrâkî" konularını ilave etmiştir³·⁴. Bu yeniliklere göre, Nefs-i Mutmainne mertebesinde olan ve zikri "Yâ Hak" olan sâlik, beş yüz kez "Yâ Hak" zikrini çektikten sonra, bu mertebenin idrâki olarak Kur'ân-ı Kerîm'den bazı âyetleri otuz üçer kez tekrar eder³·⁴. Bu uygulama, sâlikin nefs mertebelerindeki ilerleyişini hem hâl hem de idrâk mertebesinde derinleştirmeyi amaçlar. Nefs-i Mutmainne, sâlikin dünyevî olaylar karşısında panik yapmadığı, kalbî sükûnete erdiği, ibadetlerden lezzet aldığı, halka karşı şefkatinin arttığı ve Hak sevgisinin vazgeçilmez hâle geldiği bir mertebedir. Bu mertebeden sonra sâlikin emmâre nefsine kolay kolay düşmeyeceği belirtilir.