Nefes-i Rahmânî'nin önündeki başlıca engel nedir?
Nefes-i Rahmânî'nin önündeki başlıca engel, kişinin kendini var zannetmesidir. Bu yanılgı, ilahi kudretin ve sürekli yenilenen halkın idrak edilmesini engeller. Tasavvufî sülûkta bu engeli aşmak için yokluk, kayıtsızlık ve hiçlik makamlarından geçilerek varlığın Hak'ta eritilmesi gerekir; zira Nefes-i Rahmânî, Allah ile âlem arasında sürekli bir geçiş alanı ve halk edilişin kaynağıdır¹. Bu durum, Hak'ın kâinatı nefes-vâri olarak halk etmesi ve her an tecellîleri yenilemesiyle ilişkilidir.
Detaylı cevap
Nefes-i Rahmânî, Hakk'ın rahmet sıfatıyla varlıklara vücud bahşeden ilâhî soluktur ve halkın sürekliliğini sağlayan bir ilkedir². Bu ilahi nefesin tam olarak müşahade edilmesinin önündeki en büyük engel, sâlikin kendi varlığını müstakil ve bağımsız görmesidir¹. Kişi, kendi "ben"liğini bir perde gibi algıladığı sürece, Nefes-i Rahmânî'nin tüm âlemlere yayılışındaki muhkem ve uyumlu işleyişi³ idrak edemez. Bu engelin ortadan kalkması için sülûk ehli, fenâ makamından geçerek bekâ makamına ulaşmalıdır. Bu süreçte nefs-i emmâre kurban edilir ve nefs-i sâfiye olarak yeniden doğan nefs, Nefes-i Rahmânî'nin tecelligâhı haline gelir⁴. İbn Arabî'nin tasavvurunda kâinatın sürekli yenilenmesi, Hak'ın her an nefes vermesiyle gerçekleşir ve bu "fenâ-vücud" ritmi, insanın kendi varlığını yoklukta eritmesiyle eşdeğer bir idrak seviyesi gerektirir. Nefes-i Rahmânî'nin varlıklara ulaşması, onların hakikatinin gerektirdiği ihtiyacı vermesi ve ilahi varlıkla ortaya çıkması, yani "siryan-ı zati" olarak ifade edilen tesir, ulaşma ve yayılma düzenidir⁵. Bu ilahi cereyanın idrakine engel olan kendi varlık iddiası aşıldığında, akl-ı maaş akl-ı mead'a dönüşür ve kişi, Nefes-i Rahmânî'nin "kün" emrine uyarak kendi isti'dâd ve kabiliyeti çerçevesinde varoluşunu Hak'ın iradesine teslim eder⁴·⁶.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Dur Rabbın Namazda (Cilt 1) · s.278“Bir şeyi hakikati üzere kavramayı engelleyecek engellerin ortadan kalkmasıdır. En büyük engel, perde bahsedildiği üzere kişinin kendini var! zannetmesidir. Bu y”Oku
- 2Nefes-i Rahmani
- 3Mülk Sûresi · s.7“Günümüze kadar değişik gruplar değişik şekillerde izahlarda bulunmuşlardır. ( Rahmân'ın halkedişinde) ki bu husus nefes-i Rahmânî’nin bütün âlemlere nefyedilişi”Oku
- 4Bakara Dosyası · s.24“"Nefs-i emmâre kurban edilince, fenâ makâmından geçip bekâ makâmı-na ulaşan nefs, nefs-i sâfiye adıyla yeniden doğmuş, her azasından ebedi hayat ve bekâbillah s”Oku
- 5İnsân-ı Kâmil (Cilt 3) · s.201“Tabi ki vardır. " Venefahtü fihi min ruhi " (15/29) den sonra, Nefes-i Rahmani'nin Rahman'dan kaynaklanan bir alt yapı ile bütün varlığa ulaşması, Nefes-i Rahma”Oku
- 6TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180) · s.14“Şimdi nefes-i rahmânî’nin nefeslendirmesinde, her bir ayn o nefeste “Kün!(Ol)” emrine uyarak kendi isti’dâd ve kābiliyyeti çerçevesinde kendi kendini var etmiş ”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.