İçeriğe atla

Nefs-i Mülhime kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?

Kavram-Fass Eşleşmesi27 görüntülenme3 kaynak
Kısa cevap

Nefs-i Mülhime, tasavvufta yedi nefs mertebesinin üçüncüsü olup "ilhâm alan nefs" anlamına gelir. Bu mertebe, sâlikin iyi ile kötüyü kalbinden ilhâm yoluyla bildiği, Hak'tan kalbe mesajların inmeye başladığı bir aşamadır. Şems Sûresi'nin 7-8. ayetlerindeki "fe-elhemehâ fücûrahâ ve takvâhâ" (ona fücur ve takvâyı ilhâm etti) ifadesi, Nefs-i Mülhime'nin temel dayanağını oluşturur¹. İdrîsiyye Fassı'nın "tathîr" merhalesi, Nefs-i Mülhime'nin yeridir.

Detaylı cevap

Nefs-i Mülhime, sülûkun kritik bir geçiş mertebesidir; sâlik bu aşamada artık mücâhededen rehberlik almaya doğru ilerler. Nefs-i Levvâme'den farklı olarak, Nefs-i Mülhime'de sâlikin kalbine feyz ve ilhâm olunur². Bu mertebede sâlikin vicdanının sesi netleşir ve Hak'tan kalbe mesajlar inmeye başlar. Şems Sûresi'nin 7-10. ayetleri, nefsin halkı, ona fücur ve takvânın ilhâm edilmesi ve tezkiye edenlerin kurtuluşa ermesi sıralamasını sunarak Nefs-i Mülhime'nin kurtuluşa giden yolun açıldığı bir mertebe olduğunu gösterir.

Nefs-i Mülhime'nin belirgin ahlâk ve sıfatları arasında kibir, kendini beğenme, riya ve hile gibi şeytanî özellikler bulunabilir; bu nefs hayra ve şerre kabiliyetli, ilhâm ve evham mertebesidir². Bu mertebede olan Hakk Yolcusu'nun kalp gözü henüz açılmış değildir ve ilerleme için insân-ı kâmilin rehberliğine muhtaçtır¹. Nefs-i Levvâme'den Nefs-i Mülhime'ye geçiş, sâlikin birimsel kişiliğinin gelişmesi için önemlidir; bu geçişle Nefs-i Levvâme'nin ahlâkından kurtulunur ve Hakk'a doğru bir daire daha yaklaşılır³. Nefs-i Mülhime'nin zikri "YA HU"dur ve idrâki, bu mertebenin şuuru ile ileriye doğru gitmeye gayret etmektir².

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Mesnevî Cilt 4 · Beyit 2287 (s. 131)“Ve nefs-i mülhime mertebesinde olan Hakk Yolcusu'nun kalp gözü açılmış bir halde değildir. İlerleme için insân-ı kâmilin rehberliğine muhtaçtır. Bu beyitlerde, ”Oku
  2. 2Tevbe Sûresi, s. 40“Bu konu faydalı olur düşüncesi ile Nefsi Mülhime ve Nasuh Tevbesi hakkında malumat yerinde olacaktır. “ NEFS-İ MÜLHİME” Nefs-i Mülhime: Kalbine gönlüne feyz ve ”Oku
  3. 3Yûnus Sûresi, s. 5“Hakk Teâlâ Hz. “ nefs-i levvâme” ye o kadar çok değer veriyor ve bizim dikkatimizi çok açık olarak bu istikamete çekmek istiyordur. Birimsel kişiliğinin gelişme”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.