Nefs-i Mülhime kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Nefs-i Mülhime, tasavvufta yedi nefs mertebesinin üçüncüsü olup "ilhâm alan nefs" anlamına gelir. Bu mertebe, sâlikin iyi ile kötüyü kalbinden ilhâm yoluyla bildiği, Hak'tan kalbe mesajların inmeye başladığı bir aşamadır. Şems Sûresi'nin 7-8. ayetlerindeki "fe-elhemehâ fücûrahâ ve takvâhâ" (ona fücur ve takvâyı ilhâm etti) ifadesi, Nefs-i Mülhime'nin temel dayanağını oluşturur¹. İdrîsiyye Fassı'nın "tathîr" merhalesi, Nefs-i Mülhime'nin yeridir.
Detaylı cevap
Nefs-i Mülhime, sülûkun kritik bir geçiş mertebesidir; sâlik bu aşamada artık mücâhededen rehberlik almaya doğru ilerler. Nefs-i Levvâme'den farklı olarak, Nefs-i Mülhime'de sâlikin kalbine feyz ve ilhâm olunur²·³. Bu mertebede sâlikin vicdanının sesi netleşir ve Hak'tan kalbe mesajlar inmeye başlar. Şems Sûresi'nin 7-10. ayetleri, nefsin halkı, ona fücur ve takvânın ilhâm edilmesi ve tezkiye edenlerin kurtuluşa ermesi sıralamasını sunarak Nefs-i Mülhime'nin kurtuluşa giden yolun açıldığı bir mertebe olduğunu gösterir.
Nefs-i Mülhime'nin belirgin ahlâk ve sıfatları arasında kibir, kendini beğenme, riya ve hile gibi şeytanî özellikler bulunabilir; bu nefs hayra ve şerre kabiliyetli, ilhâm ve evham mertebesidir². Bu mertebede olan Hakk Yolcusu'nun kalp gözü henüz açılmış değildir ve ilerleme için insân-ı kâmilin rehberliğine muhtaçtır¹. Nefs-i Levvâme'den Nefs-i Mülhime'ye geçiş, sâlikin birimsel kişiliğinin gelişmesi için önemlidir; bu geçişle Nefs-i Levvâme'nin ahlâkından kurtulunur ve Hakk'a doğru bir daire daha yaklaşılır⁴·⁵·⁶·⁷. Nefs-i Mülhime'nin zikri "YA HU"dur ve idrâki, bu mertebenin şuuru ile ileriye doğru gitmeye gayret etmektir²·³.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4 · s.485“Ve nefs-i mülhime mertebesinde olan Hakk Yolcusu'nun kalp gözü açılmış bir halde değildir. İlerleme için insân-ı kâmilin rehberliğine muhtaçtır. Bu beyitlerde, ”Oku
- 2Tevbe Sûresi · s.40“Bu konu faydalı olur düşüncesi ile Nefsi Mülhime ve Nasuh Tevbesi hakkında malumat yerinde olacaktır. “ NEFS-İ MÜLHİME” Nefs-i Mülhime: Kalbine gönlüne feyz ve ”Oku
- 3İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.23“ÜÇÜNCÜ BÖLÜM “ NEFS-İ MÜLHİME” Nefs-i Mülhime: Kalbine gönlüne feyz ve ilham olunan kimse anlamındadır. Zikri: “YA HU ” dur. İdrâki: Bu mertebenin şuuru ile ile”Oku
- 4Yûnus Sûresi · s.5“Hakk Teâlâ Hz. “ nefs-i levvâme” ye o kadar çok değer veriyor ve bizim dikkatimizi çok açık olarak bu istikamete çekmek istiyordur. Birimsel kişiliğinin gelişme”Oku
- 5Kalem Sûresi · s.31“Hakk Teâlâ Hz. “ nefs-i levvâme” ye o kadar çok değer veriyor ve bizim dikkatimizi çok açık olarak bu istikamete çekmek istiyordur. Birimsel kişiliğinin gelişme”Oku
- 6Enbiyâ Sûresi · s.180“Hakk Teâlâ Hz. “ nefs-i levvâme” ye o kadar çok değer veriyor ve bizim dikkatimizi çok açık olarak bu istikamete çekmek istiyordur. Birimsel kişiliğinin gelişme”Oku
- 7Sâffât Sûresi · s.121“Hakk Teâlâ Hz. “ nefs-i levvâme” ye o kadar çok değer veriyor ve bizim dikkatimizi çok açık olarak bu istikamete çekmek istiyordur. Birimsel kişiliğinin gelişme”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.