İçeriğe atla

Nefs-i Mülhime kavramının zuhûr ettiği mahaller nelerdir?

Kavram MekanizmasıOrta düzey22 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Nefs-i Mülhime, tasavvufî nefs mertebelerinin üçüncüsü olup, sâlikin kalbine ilhâm ve feyz olunan, iyi ile kötüyü vicdanından ayırt etmeye başladığı bir hâldir. Bu mertebe, Şems Sûresi'nin 7-8. âyetlerinde geçen "fe-elhemehâ fücûrahâ ve takvâhâ" (ona fücur ve takvâyı ilhâm etti) ifadesiyle temellendirilir. Nefs-i Mülhime'nin zuhûr ettiği mahaller, sâlikin kalbi, gönlü ve iç dünyasıdır; burada Hak'tan gelen mesajlar ve uyarıcı iç sesler belirginleşir. Ancak bu mertebede kalp gözü tam olarak açılmamış olduğundan, sâlikin ilerlemesi için İnsân-ı Kâmil'in rehberliğine ihtiyaç duyulur¹.

Detaylı cevap

Nefs-i Mülhime, "ilhâm alan nefs" anlamına gelir ve nefs mertebeleri silsilesinde Nefs-i Levvâme'den sonra, Nefs-i Mutmainne'den önce gelir². Bu mertebede sâlik, iyi ile kötüyü kalbinden ilhâm yoluyla ayırt etme yeteneği kazanır; vicdanının sesi netleşir ve Hak'tan kalbe mesajlar inmeye başlar. Tahrim Sûresi 66/8. âyeti de bu mevzuya işaret eder³·⁴.

Nefs-i Mülhime'nin zuhûr ettiği temel mahaller, sâlikin kalbi ve gönlüdür³·⁴. Bu mertebede, sâlikin nefsine fücur (günahkârlık) ve takvâ (Allah korkusu) ilhâm edilir¹. Ancak Nefs-i Mülhime'nin ahlâkı şeytanî özellikler de taşıyabilir; kibir, kendini beğenme, riya, hile ve fitne gibi huylar bu mertebede görülebilir. Bu nefs, hem hayra hem de şerre kabiliyetli, ilhâm ve evham mertebesidir³.

Bu kritik geçiş mertebesinde sâlik, mücâhededen rehberlik almaya geçer. Nefs-i Mülhime'de kalp gözü henüz tam olarak açılmamıştır ve sâlikin terakki edebilmesi için bir İnsân-ı Kâmil'in delâletine ve rehberliğine muhtaçtır¹. İnsân-ı Kâmil, sâliklerdeki Emmâre, Levvâme ve Mülhime mertebelerinin sıfatlarını izâle ederek, gönül Kâ'besindeki nefsî putları yok edip Hakîkat-i İlâhiyyeyi tesis eder⁵. Nefs-i Mülhime'den gelen ilhâmî bilgilerin kıymetinin bilinmemesi ve heba edilmesi, ilhâmın kesilmesine ve kişinin manen "katledilmesine" yol açabilir⁶.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Mesnevî Cilt 4 · Beyit 2287 (s. 131)“Mademki kör göz nuruna ve o ışığa sahip değildir, kendi hırsızını ne zaman tanır? Bu beyitlerde, nefs-i mülhime (ilham alan nefis) mertebesinde olan Hakk Yolcus”Oku
  2. 2K1-272, Nefs-i Mülhime
  3. 3Tevbe Sûresi, s. 40“Bu konu faydalı olur düşüncesi ile Nefsi Mülhime ve Nasuh Tevbesi hakkında malumat yerinde olacaktır. “ NEFS-İ MÜLHİME” Nefs-i Mülhime: Kalbine gönlüne feyz ve ”Oku
  4. 4İrfan Mektebi ve Hakk Yolu, s. 23“ÜÇÜNCÜ BÖLÜM “ NEFS-İ MÜLHİME” Nefs-i Mülhime: Kalbine gönlüne feyz ve ilham olunan kimse anlamındadır. Zikri: “YA HU ” dur. İdrâki: Bu mertebenin şuuru ile ile”Oku
  5. 5Bendeki Terzi Babam (Cilt 2), s. 29“olduktan sonra da bir İnsân-ı Kâmil’in sâliklerde ki Nefsin sıfâtlarını izâle edip, Emmâre, Levvâme, Mülhime mertebelerinin de boynunu vurmaya mâlik olacağıdır.”Oku
  6. 6Bakara Dosyası, s. 73“Birincisi : nefis eğitiminde mülhime mertebesindedirler. İkincisi de: Nefsi emmare’ye meylederek belki de Bakara hadisesinde bahsedilen ‘’ katledilen nefis’’ ( ”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.