Nûhiyye Fassı neyi anlatır?

Nûhiyye Fassı, İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserinde Hz. Nuh'un hikmetini ve mânevî mertebesini işleyen bölümdür. Bu fassın temel konusu, Nuh'un zahiren bedeniyle değil, temsil ettiği Hakikat-i Nûhiyye ve Mertebe-i Nûhiyye ile ilgilidir¹. Nuh, tufan sonrası neslin yeniden ondan başlaması sebebiyle "ikinci Âdem" olarak kabul edilir. Bu durum, onun mânevî bir başlangıç ve yenilenme mertebesini temsil ettiğini gösterir. Mertebe-i Nûhiyye'nin "levhalar" olarak ifade edilmesi, onun temel hakikatleri ve ilahi bilgileri barındırdığına işaret eder¹.

Tasavvufî sülûkta, her ne kadar günümüzde Muhammediyyet mertebesi yaşanıyor olsa da, Hakikat-i Muhammedî şuuruna ulaşamayan veya bu şuuru idrak edemeyen kişiler için Nûhiyye mertebesi önemini korur. Tıpkı yeni doğan çocukların Muhammedî olarak doğsalar da Hakikat-i Muhammedî şuurunda olmamaları ve buluğ çağına erdiklerinde Âdemiyyetten başlamaları gerektiği gibi², Nûhiyye mertebesi de mânevî bir yeniden başlangıç ve temel hakikatlere dönüş noktası olarak işlev görür. Fusûsu'l-Hikem'de İsmail Fassı'nın "Hikmet-i Aliyye"yi, yani saîd olmanın sırrını ve Rabb-ı hâs ile mârifet-i Rabbâniyye'yi teslim-rıza ekseninde ele alması gibi, Nûhiyye Fassı da kendi özel hikmetini ve mânevî derslerini barındırır (İsmail Fassı). Bu fass, diğer peygamber fassları gibi (İshak, Yakup, Yusuf, Hud, Salih, Şuayb, Lut, Üzeyir, İsa, Süleyman, Davut, Yunus, Eyyüb, Yahya, Zekeriyya, İlyas, Lokman, Harun, Musa, Halid, Muhammed fassları)³, ilahi hakikatlerin farklı veçhelerini açığa vuran bir pencere niteliğindedir.