Ricâlü'l-Gayb niçin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?

Verilen kaynaklarda Ricâlü'l-Gayb, "gayb erleri" olarak tanımlanır ve tasavvufta Hakk'ın yeryüzünde gizli kıldığı, kâinatın manevi düzenini deruhte eden velilere verilen isimdir. Bu velilerin varlığına dair hadis-i şerif rivayetleri bulunmaktadır. Klasik tasnifte Ricâlü'l-Gayb'ın hiyerarşik bir yapısı vardır: kutb (1), imâmeyn (2), evtâd (4), abdâl (7), nücebâ (40) ve nükabâ (300). Bu yapı, kâinatın manevi hiyerarşisini temsil eder ve toplamda 354 kişiden oluşur. Hakk Teâlâ'nın kâinatı doğrudan değil, esmâî tecellilerle yönettiği ve bu tecellilerin yeryüzündeki mahallerinin Ricâlü'l-Gayb olduğu belirtilir.

Terzi Baba, Ricâlü'l-Gayb'ı "gayb erenleri" olarak ifade eder ve onların yaşayanlar ile dünyalarını değiştirmiş olanlar olmak üzere iki türlü olduğunu belirtir². Gerçek irfan ehillerinin, eğer mutlak gerçeklikleri varsa, yaşayan Ricâlü'l-Gayb erleri olduğunu ve onların tanınmasının ancak kendileri gibi bir gayb eri olmakla mümkün olduğunu vurgular². Mevlânâ'nın müridleri Mesnevî-i Şerif'i okuduklarında, Ricâlü'l-Gayb'ın o mecliste hazır bulunduğuna dair rivayetler de mevcuttur³.

Ancak, Hakîkat-i Muhammediyye, tasavvuf metafiziğinin en yüksek kavramı ve İslâm kâinat nizamının merkez taşı olarak tanımlanırken⁴, Mertebe-i Muhammediyye ise Hz. Muhammed'in temsil ettiği kemalat mertebesi ve tevhidin en üst zuhuru olarak açıklanır⁵. Verilen kaynaklarda, Ricâlü'l-Gayb'ın bu Muhammediyye kavramları ile doğrudan bir bağlantısı veya bu fasslarda anlaşılır kılındığına dair bir ifade bulunmamaktadır.