Rubûbiyyet'in Hûdiyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Fusûsu'l-Hikem, İbn Arabî'nin tasavvuf metafiziğinin ana metni olup, her biri bir peygambere ait bir hikmeti taşıyan 27 Fass'tan oluşur (Fusûsu'l-Hikem, K1-26). Bu Fass'lardan biri olan Hûdiyye Fassı, "Hikmet-i Hûdiyye" olarak adlandırılır ve "ahadiyyet-i rubûbiyyet"i yani Rablık birliğini içerir¹. İbn Arabî, bu Fass'ta, daha önceki Yûsuf Fassı'nda ele aldığı "ahadiyyet-i zâtiyye" (Zât birliği) ve "ahadiyyet-i esmâiyye-i ilâhiyye" (ilâhî isimler birliği) konularının devamı olarak "ahadiyyet-i rubûbiyyet"i açıklar². Bu sıralama, Hakk'ın birliğinin farklı mertebelerde nasıl tezahür ettiğini gösterir. Rubûbiyyet, Hakk'ın "er-Rabb" isminin tezahürü olup, kâinatı terbiye eden, yetiştiren ve ihtiyaç gideren vechesidir (Rubûbiyyet, K1-54). "Ahadiyyet-i rubûbiyyet" ise, bu terbiye edicilik vasfının yegâne ve biricik oluşunu, yani her şeyin yalnızca O'na muhtaç olduğunu ve O'nun hiçbir şeye muhtaç olmadığını ifade eden samediyyet kavramıyla da ilişkilidir (Rubûbiyyet, K1-54). Bu bağlamda Hûdiyye Fassı, rubûbiyyetin irfânî ve eğitimsel bir saha olarak önemini vurgular³. Hakk'ın rubûbiyyetten melikiyyete tenezzülü gibi kavramlar da bu birliğin farklı tezahürlerini işaret eder⁴·⁵.