Rûhullâh niçin Îseviyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?
Rûhullâh kavramı, tasavvufta Hz. Îsâ'nın özel lakabı olarak bilinir ve Îseviyye Fassı'nda kemâl mertebesinde tezâhür eden bir hakikat olarak ele alınır. Hz. Îsâ'nın "Kün!" sözüyle ölüleri diriltme mucizesi, onun rûhullâh vechesinin en belirgin tezahürüdür¹. Her ne kadar her insan rûhî surette "rûhullâh" olsa da, bu rûhânî veche Hz. Îsâ'da beşerî hissedilir surette kemâle ermiştir; bu durum onu diğer insanlardan ayırır ve Îseviyye Fassı'nda özel bir yer edinmesini sağlar¹.
Detaylı cevap
Rûhullâh, tasavvufta "Allah'ın rûhu" anlamına gelir ve Hz. Îsâ'nın özel bir lakabıdır. Bu lakabın temel menşei Nisâ Sûresi 171. ayetindeki "ve kelimetuhû elkâhâ ilâ meryeme ve rûhun minhu" (Hz. Îsâ Allah'ın bir kelimesidir; onu Meryem'e ulaştırdı, ve O'ndan bir rûhtur) ifadesidir. Îseviyye Fassı'nda rûhullâh'ın anlaşılır kılınmasının ana sebebi, Hz. Îsâ'da bu rûhânî vechenin kemâl mertebesinde tezâhür etmesidir.
Hz. Îsâ'nın "Kün!" (Ol!) sözüyle ölüleri diriltme mucizesi, onun rûhullâh oluşunun somut bir göstergesidir¹. Bu durum, onun Allah'ın kelimesi ve rûhu olma vasfının beşerî hissedilir surette ortaya çıkışını ifade eder¹. Hz. Şeyh-i Ekber (İbn Arabî) bu konuda, "Hz. Îsâ Allah'ın kelimesidir ve Allah'ın ruhudur ve Allah'ın kuludur. Ve bu hüküm, beşerî hissedilir surette başkası için yoktur" demiştir¹. Bu ifade, her ne kadar rûhî surette her fert "rûhullâh" ve isimler suretinde "kelimetullâh" olsa da, bu vasıfların beşerî hissedilir surette kemâl bulmasının Hz. Îsâ'ya mahsus olduğunu vurgular¹. Dolayısıyla, rûhullâh'ın nübüvvet bahsindeki yeri ve Rahmanî nefes ile olan bağlantısı, özellikle Îsâ Fassı'nda ayrıntılı olarak açıklanır²·³.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 · s.3823“diye niçin ölmesin? 469. Şerefli beyitte, Rûhullâh'ın "Kün!" sözüyle ölüyü dirilttiğine işaret buyurulur. Bu meselenin tafsîli, Fusûsu'l-Hikem'de İsa Fassı'ndad”Oku
- 2K1-131
- 3Kelime-i İlyâsiyye · s.212“Ve Rahmanî nefes, Şuayb Fassı'nın başlarında ve İsa Fassı'nda geçti; ayrıntısı oradan anlaşılır.”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.