İçeriğe atla

Salât (Namaz) niçin Muhammediyye Fassı'nda anlaşılır kılınır?

Kavram-Fass Eşleşmesi26 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Salât (namaz), tasavvufta sadece belirli hareketlerden ibaret bir ibadet olmayıp, Hak ile kul arasında bir yöneliş, ulaşma ve bağ kurma eylemidir. Bu kavram, Muhammediyye Fassı'nda, Hakîkat-i Muhammediyye'nin kâinat nizamındaki merkeziyetinden hareketle, salâtın aslında kâinatın baştan sona bir idrak ve yüceltme hali olduğu idrakiyle anlaşılır kılınır. Zira salât, "kün" emriyle var olan kâinatın her an Hak'la olan irtibatını temsil eder ve müminin miracı olarak Hak'la dikey buluşmanın en yüksek mertebesidir¹.

Detaylı cevap

Salât kavramı, Kur'ân'da "yöneliş, ulaşma, bağ kurma, duâ" anlamlarını taşır ve tasavvufta beş vakit namazdan Salât-ı Dâimûn'a uzanan mertebeli bir kavram olarak işlenir². Muhammediyye Fassı'nda salâtın anlaşılması, Hakîkat-i Muhammediyye'nin kâinat nizamındaki merkezi konumuyla yakından ilişkilidir³. Zira kâinat, baştan sona bir salât halindedir; her ayet bize bir bilgi verir ve bu, sadece belirli hareketler yapmak değildir⁴·⁵. Salât, namaz kelimesiyle sınırlanamayacak kadar geniş bir hakikati ifade eder; namaz, salâtın eylem yönüne dönük bir ifadesidir, salât ise bütün mertebe ve makamlarda kılınan namazların hepsini kapsar⁶. Peygamber Efendimiz'in "namaz müminin miracıdır" ve "salât gözümün nurudur" ifadeleri, bu salâtın beşeriyet namazı değil, rububiyet namazı olduğunu gösterir. Bu durumda kul, Rabbinin namazını kılar ve Rab de kulda salâtta olan olur, yani ubudiyet gerçekleşir; bu, kulun fiili olan ibadet değil, Hakk'ın fiili olan ubudiyettir⁷. Salâtın bu geniş ve derin anlamı, Muhammediyye Fassı'nda, Hakîkat-i Muhammediyye'nin kâinatın her zerresinde tecelli eden bir "kün" emriyle sürekli bir namaz halinde olduğu idrakiyle bütünleşir. Bu bağlamda, sâlikin salâtı, kâinatın bu sürekli namazına şuurla eşlik etmesi ve her anını Hak'ın huzurunda olduğunun şuuruyla yaşamasıdır.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Duhân Sûresi, s. 153“Onu açmak istediğinde Cebrail dur rabbin salatta dedi. Bu hakikati idrak ettiğin zaman anlarsın ki sen rububiyet namazını kılmaktasın. Beşeriyet namazı salatı d”Oku
  2. 2Salât
  3. 3Hakîkat-i Muhammediyye
  4. 4Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28), s. 153“Zaten bütün bu alemler salat, zaten baştan sona bir salat, “Salat” tan kasıt evvela bir idrak sonra yüceltme sonra namaz içerisinde okuduğumuz tanıtma, her ayet”Oku
  5. 5Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29), s. 329“Zaten bütün bu alemler salat zaten baştan sona bir salat, “Salat” tan kasıt evvela bir idrak sonra yüceltme sonra namaz içerisinde okuduğumuz tanıtma, her ayet ”Oku
  6. 6Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)“Hayye Ale’s-Salâh “Haydin namaza!” ifadesi ile eyleme geçilir. Buraya kadar olan kısım nazarî yaşantıdır. Namaz, fiilî olarak bu sözle başlar. Bu ifade, Türkçe’”Oku
  7. 7Duhân Sûresi, s. 83“Onu açmak istediğinde Cebrail dur rabbin salatta dedi. Bu hakikati idrak ettiğin zaman anlarsın ki sen rububiyet namazını kılmaktasın. Beşeriyet namazı salatı d”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.