Salavât kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?

Salavât, 'salât' kelimesinin çoğulu olup, dualar ve tezkiyeler anlamına gelir. Tasavvufta, Hz. Peygamber'e yönelik özel bir duâ ve tezkiye biçimidir. Kur'an-ı Kerîm'de Ahzâb Sûresi'nin 56. ayetinde geçen "innallâhe ve melâiketehû yusallûne ale'n-nebî, yâ eyyühellezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ" (Allah ve melekleri Peygamber'e salât eder; ey iman edenler, siz de ona salât ve selâm verin) ifadesi, salavâtın temel mesnedini oluşturur. Bu ayet, salavâtın sadece bir duâ olmanın ötesinde, Hakîkat-i Muhammediyye ile bir bağ kurma aracı olduğunu gösterir.

Salavâtın Hak'ka nisbet edilmesi, kulun salâtının Hakk'a yönelmesi iken, Hakk'ın salâtının kula yönelmesi ve bunun Zâtî tecellîden başka bir şey olmaması dikkat çekicidir¹. Bu bağlamda, sabredenlere va'd edilen mükâfâtın Rablerinden salavât ve rahmet olması, salavâtın ilahî bir lütuf ve yöneliş olduğunu gösterir¹.

Fusûsu'l-Hikem'de salavât kavramı, Hz. İsmail'e tahsis edilmiş olan İsmail Fassı'nda değil, Muhammediyye Fassı'nın 'mahbûbiyyet' bahsinde yer alır. İsmail Fassı ise Hikmet-i Aliyye, saîd olmanın sırrı, Rabb-ı hâs ve mârifet-i Rabbâniyye gibi konuları teslim ve rıza ekseninde ele alır². Salavâtın, namazın bir parçası olarak da yer alması, onun ibadetler içindeki önemini gösterir. Namazda okunan salavâtlar, "alâ resûlüna salavât" ifadesiyle Hz. Peygamber'e şükran borcunun bir ifadesidir³. Ayrıca, salavâtların gök kapılarını açtığına dair hadisler de mevcuttur⁴. Gerçek salâtın âlemde Hakk'ın varlığını seyretmek, salavâtın ise kendi varlığını seyretmek olduğu belirtilir⁵.