Sâlik için Riyâ ne anlama gelir?

Riyâ, tasavvuf ahlâkında kalbin dört temel hastalığından biri olarak kabul edilir: kibir, ucub, hased ve riyâ. Bu hastalıkların ortak kökü, kalbin Hak'tan yüz çevirip halka yönelmesidir. Sâlikin riyâya düşmesi, amellerinin ihlâstan sapmasına ve niyetinin Hak yerine halka yönelmesine yol açar. Bu durum, kişinin imanının tehlikeye girmesine ve amellerinin bozulmasına neden olan gizli bir şirk hâlidir³. Riyânın parlaklığı aldatıcıdır ve şimşek gibi geçicidir; karanlıkta yolcuların şimşek ışığından faydalanması gibi, riyânın sahte ışığından da Hak yolunun sâlikleri ancak bir tehlike kadar faydalanabilirler². Bu nedenle sâlik, namazını dalâlete düşenlerin ve riyâ ehlinin namazlarıyla karıştırmaması için Allah'a niyazda bulunur⁴. Riyâdan kurtulmak için niyet murâkabesi, gizli amelleri artırma ve ihlâs zikri gibi tedbirler önerilir. Sâlikin aklı, fazilet kimyasını talep ettiğinde riyâsına galip gelmelidir⁵. Riyâ ve mahrumiyet vebasından uzaklaşarak Hayy ve Kayyûm'a mensup olmak, sâlikin ulaşması gereken bir hâldir⁶.