Sıfât-ı Subûtiyye hangi aşamalardan geçer?
Sıfât-ı Subûtiyye, sâlikin seyr-i sülûk yolculuğunda, beşerî sıfatlardan İlâhî sıfatlara tahakkuk etme sürecinde önemli bir yer tutar. Bu sıfatlar, Hak'ın bizzat var olduğu kabul edilen, ispatla bildirilen ezelî ve sâbit sıfatlarıdır. Sâlik, bu sıfatları başlangıçta kendi beşerî yönüyle kullanırken, tasavvufî ilerleyişle birlikte İlâhî sıfatlarla tahakkuk etmeye başlar¹. Bu tahakkuk süreci, ilim, hâl, makam ve tahakkuk gibi mertebelerden geçerek gerçekleşir. Özellikle Rahmâniyyet mertebesinde, sıfât-ı subûtiyyenin zuhura çıktığı ve faaliyete geçtiği belirtilir².
Detaylı cevap
Sıfât-ı Subûtiyye, Hak'ın "sâbit, ezelî olan sıfatları" olup, bizzat var olduğu kabul edilen olumlu sıfatlardır ve ispatla bildirilirler. Klasik akâid tasnifinde sekiz sıfat olarak sayılırlar: hayât, ilim, irâde, kudret, sem', basar, kelâm ve tekvîn (Mâtürîdî mezhebi). Bazı kaynaklarda ise yedi sıfat olarak Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve sekizincisi "mükevvenat" olarak zikredilir³·⁴·⁵·⁶.
Sâlikin bu sıfatlarla olan ilişkisi, seyr-i sülûk yolunda belirli aşamalardan geçerek derinleşir. İlk olarak, sâlik bu sıfatları kendi beşerî yönüyle, nefs olarak kullanır¹. Ancak tasavvufî ilerleyişle birlikte, nefsini temizleyerek ve Hakk'tan gelen ma'nâları idrak ederek, beşerî sıfatlarından soyunup İlâhî sıfatlarla tahakkuk etmeye başlar¹. Bu tahakkuk süreci, genel olarak tasavvufî hâl ve hakikatlerin tahakkukunda olduğu gibi dört asıl aşamadan geçer: ilim, hâl, makam ve tahakkuk.
Sıfât-ı Subûtiyye'nin zuhuru ve faaliyete geçmesi, özellikle Rahmâniyyet mertebesinde gerçekleşir². Vahidiyyet mertebesinde sıfât-ı subûtiyye ve diğer zâtî sıfatların ortaya çıkmasıyla Rahmâniyyet mertebesi meydana gelir³·⁴·⁵·⁶. Sâlik, bu menzilleri yedi şavtta aşarak Hakikat mertebesinde sıfât-ı subûtiyyeye ulaşır⁷·⁸. Bu sıfatlar, aynı zamanda sıfât-ı zâtiyye ile birlikte lâhût âleminin zuhur mahallinin altındaki kat ve direklerin saltanat yeridir⁹·¹⁰.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Tasavvuf Izâhları · s.89“.) ------------------- KULU, RAHMÂN'IN SEVMESİ : Sâlik, seyr-i sülûk yolunda, nefsini temizleyerek, Hakk'tan gelen ma’nâları idrak ederek, beşeri sıfatlarından ”Oku
- 2Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31) · s.47“Rahmâniyyeti de, sıfâtı subûtiyyesiyle hayât, ilim, irade, kudret, kelâm, semi', basar sıfâtlarının burada zuhura çıkmasıdır. Ahadiyyette 2 özelliği vardı. Ulûh”Oku
- 3Er-Rahmân · s.10““sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yani bu alemleri meydana getirmiş olmaktadır. ”Oku
- 4Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.97““sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yani bu alemleri meydana getirmiş olmaktadır. ”Oku
- 5Furkân Sûresi · s.130“Buradan da “Vahidiyyet” e tenezzül ederek; “sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve “mükevvenat”ı, yani bu âleml”Oku
- 6Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2) · s.141“Buradan da “Vahidiyyet” e tenezzül ederek; “sıfat-ı subutiyye” yi yani 7 sıfatını Hayat, İlim, İrade, Kudret, Kelam, Semi, Basar ve 8’ incisi “mükevvenat”ı, yan”Oku
- 7Tüm Şiirlerim · s.166“Sâlik geçer bu menzilleri. Her şavtta bir mertebe aşılır. Yedi şavtta sona varılır. Hakikatte, Sıfat-ı subûtiyye.”Oku
- 8Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30) · s.147“Tarikatta vardır nefis mertebeleri, Salik geçer bu menzilleri Her şaftta bir mertebe aşılır, Yedi şaftta sona varılır. Hakikatte sıfatı subutiyye,”Oku
- 9DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.204“Yukarıdaki kat ve direkler ise sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyyenin saltanat yeridir. Oranın da üst kısmı olan teras ise lâhût âleminin zuhur mahallidir.”Oku
- 10Aşk ve İrfân Yolunda · s.204“Yukarıdaki kat ve direkler ise sıfat-ı zâtiyye ve sıfat-ı subutiyyenin saltanat yeridir. Oranın da üst kısmı olan teras ise lâhût âleminin zuhur mahallidir.”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.