İçeriğe atla

Şuaybiyye Fassı'nın 'Hikmet-i Kalbiyye' adıyla anılmasının hikmeti nedir?

Fass İçeriği0 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

Şuaybiyye Fassı'nın "Hikmet-i Kalbiyye" adıyla anılması, Muhyiddîn İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserinde, Hz. Şuayb (a.s.) ile kalb arasında kurulan özel münasebetten kaynaklanır. Bu münasebet, kalbin Allah'ın "el-Adl" isminin tecelli yeri olması, bedenin dengesini sağlaması ve nefsin adaletinin kaynağı olması gibi özelliklere dayanır. Kalp, ilahi feyzin merkezi olup, bu feyzi tüm varlığa ve azalarına eşit şekilde dağıtır. İbn Arabî, ilahi açılımların (fütûhât-ı ilâhiyye) kâmil insanın kalbinde meydana geldiğine işaretle, bu hikmeti "Hikmet-i Fütûhiyye"nin ardından zikretmiştir¹·².

Detaylı cevap

"Hikmet-i Kalbiyye"nin Hz. Şuayb (a.s.)'a tahsis edilmesinin temel sebebi, kalbin "el-Adl" isminin mazharı olmasıdır². Kalp, bedenin i'tidalinin (dengesinin) sebebi ve nefsin adaletinin baisidir, yani adaleti meydana getirir³. İlahi feyz kalpten neşet eder ve tüm varlığa yayılarak azalarına müsâvaten (eşit şekilde) dağılır². İbn Arabî, Hz. Şuayb ile kalb arasındaki bu sabit münasebetlere binaen "hikmet-i kalbiyye"yi Kelime-i Şuaybiyye'ye tahsis etmiştir¹. Bu tahsis, aynı zamanda ilahi fütûhâtın (açılımların) kâmil insanın kalbinde hâsıl olduğuna bir işarettir ve bu sebeple "hikmet-i fütûhiyye"nin (Kelime-i Sâlihiyye'de bulunan) akabinde zikredilmiştir⁴·⁵. "Hikmet-i kalbiyye"nin Şuayb (a.s.)'a ihtisası, aynı zamanda onun "teş'îb" olunmasından, yani şubelerinin muhtasar (sınırlı) olmamasından kaynaklanır; zira her bir i'tikad (inanç) bir şubedir ve kalbin tümü inançlardan ibarettir⁶·⁷. Bu durum, kalbin genişliğini ve ilahi rahmeti sığdırma kapasitesini de gösterir⁵. Nitekim "himmet" de fütûhât-ı kalbiyyeden olduğundan, "hikmet-i melkiyye" (Kelime-i Lûtiyye'de bulunan) "hikmet-i kalbiyye"den sonra zikredilmiştir⁸·⁹.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Şuaybiyye · s.5“İşte Şuayb (a.s.) ile “kalb” arasında sâbit olan münâsebât-ı mezkûreye binâen Hz. Şeyh (r.a.) “hikmet-i kalbiyye”yi, Kelime-i Şuaybiyye’ye tahsîs eyledi; ve füt”Oku
  2. 2TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye · s.53“S O N بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ BU FASS KELİME-İ ŞUAYBİYE’DE MUNDEMİC OLAN “HİKMET-İ KALBİYYE” BEYANIDIR "Hikmet-i kalbiyye"nin Şuayb (a.s.)a tahsis”Oku
  3. 3Kelime-i Şuaybiyye · s.1“BU FASS KELİME-İ ŞUAYBİYYE’DE MÜNDEMİC OLAN HİKMET-İ KALBİYYE BEYÂNINDADIR “Hikmet-i kalbiyye”nin Şuayb (a.s.)a tahsîsindeki sebeb budur ki: &10024; BU BÖLÜM, Ş”Oku
  4. 4En'âm Sûresi · s.200“İşte Şuayb (a.s.) île "kalb" arasında sabit olan münâsebât-ı mezkûreye binâen Hz. Şeyh (r.a.) "hikmet-i kalbiyye"yi, Kelime-i Şuaybiyye'ye tahsîs eyledi; ve füt”Oku
  5. 5TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye · s.54“İşte Şuayb (a.s.) île "kalb" arasında sabit olan münâsebât-ı mezkûreye binâen Hz. Şeyh (r.a.) "hikmet-i kalbiyye"yi, Kelime-i Şuaybiyye'ye tahsîs eyledi; ve füt”Oku
  6. 6Kelime-i Şuaybiyye · s.141“Bu “hikmet-i kalbiyye”de senin için zikrettiğim şeyi tahkîk et! Ve “hikmet-i kalbiyye”nin Şuayb (a.s.)a ihtisâsına gelince, “hikmet-i kalbiyye”de teş’îb olunduğ”Oku
  7. 7TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye · s.107“Bu "hikmet-i kalbbiyye"de senin için zikrettiğim şeyi tahkik et! Ve "hikmet-i kalbiyye"nin Şuayb (a.s.)a ihtisasına gelince, "hikmet-i kalbiyye"de teş'ib olundu”Oku
  8. 8TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye · s.9“Ve temenniden maksûd-ı âlîleri, kavminin sert olan nefsâni perdelerinin masdarı bulunan zahiri vücutlarının şiddetli ilahi azabı ile helak ve zevali idi. Yani n”Oku
  9. 9Zâriyât Sûresi · s.105“Ve temenniden maksûd-ı âlîleri, kavminin sert olan nefsâni perdelerinin masdarı bulunan zahiri vücutlarının şiddetli ilahi azabı ile helak ve zevali idi. Yani n”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.