Süleymâniyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakîkat nedir?

Süleymâniyye Fassı, tasavvufî idrakte dinlerin zahirî farklılıklarının ötesindeki birliğe işaret eder. Bu fassın temel vurgusu, "Hakikat-i Süleymaniyye"nin "Hakikat-i Muhammediyye"ye olan bağlılığıdır¹. Bu bağlılık, yeryüzünde müstakil semavî dinler bulunmadığı, aksine tek bir İslam dininin var olduğu hakikatini ortaya koyar. Diğer dinler olarak bilinenler, aslında İslam dininin farklı peygamberler dönemlerindeki tezahürleri ve mertebeleridir¹. Bu anlayış, dinlerin özünde bir ve aynı kaynaktan beslendiğini, farklı peygamberler aracılığıyla farklı zamanlarda insanlığa sunulan hakikatlerin, Hakikat-i Muhammediyye'nin geniş kapsamı içinde yer aldığını gösterir. Bu bağlamda, Süleymâniyye Fassı, sâlikin dinler üstü bir idrake ulaşmasını, zahirî ayrılıkların ötesindeki vahdeti müşâhede etmesini hedefler. Bu, aynı zamanda, "İnsân-ı Kâmil"in kendi nefsinin cahili olup beşeriyetinden sıyrılması ve Hakk'a arif olmasıyla da ilişkilendirilebilir; zira hakikatlere sadece zahirî anlamlarıyla bakmak, özü ve hakikati idrak etmeyi zorlaştırır². Mürşid-i Kâmil elinden aşk badesi içip fenâfillah hâsıl olmayan bir sâlikin, "Hu" dediğinde dahi kendi zannı ve tasavvuru üzere Hakk'ı tahayyül etmesi gibi, dinlerin zahirine takılıp kalmak da hakikatin bütüncül idrakini engeller³. Süleymâniyye Fassı, bu engelleri aşarak Hakikat-i Muhammediyye'nin küllî birliğini ve tüm dinlerin bu birliğin farklı mertebeleri olduğunu idrak etmeyi amaçlar.