Tasavvufta Nübüvvet kavramının tanımı nedir?
Tasavvufta nübüvvet, Hak'tan kuluna özel haber verme ve vahy iletilme makâmı olup, velâyetin zâhiri, yani dış görünüşü olarak kabul edilir¹. Her resûl nebîdir, ancak her nebî resûl değildir; risâlet nübüvvetin daha özel bir kademesidir. Nübüvvet, şeriat getiren (teşrîiyye) ve şeriatı güçlendiren (ta'rîfiyye) olmak üzere iki çeşittir; âlimlerin nübüvvet-i ta'rîfiyye mertebesine ulaşarak halkı irşâd etmesi mümkündür². Hz. Muhammed ile nübüvvet kapısı kapanmış olsa da, velâyet kapısı açık kalmıştır.
Detaylı cevap
Nübüvvet, tasavvuf ve akâid kavşağında yer alan, Hak'ın kâinatla iletişim kanalıdır. Bu makam, ilâhî vahyi alıp tebliğ etme görevini içerir³. Tasavvufta nübüvvet, velâyetin zâhiri, yani dış yüzü olarak görülürken, velâyet ise nübüvvetin bâtını, yani iç yüzü olarak kabul edilir¹·⁴. Bu anlayışa göre, her peygamber velîdir ve her velî de tanıtıcı nübüvvet (nübüvvet-i ta'rîfiyye) ile nebîdir, çünkü tâbi olduğu peygamberin şeriatını güçlendirir⁵. Nübüvvet iki ana çeşide ayrılır: "Nübüvvet-i teşrîiyye" ve "nübüvvet-i ta'rîfiyye"². Nübüvvet-i teşrîiyye, şeriat sahibi olan bir peygamberin nübüvvetidir². Nübüvvet-i ta'rîfiyye ise nübüvvet-i teşrîiyyeyi güçlendirir ve destekler; "Ümmetimin âlimleri Benî İsrâîl'in nebîleri gibidir" hadîs-i şerîfi bu nübüvvet-i ta'rîfiyyeye işaret eder². Bu, âlimlerin halkı doğru yola iletme görevini üstlenmesiyle gerçekleşir. Nübüvvetin velâyetten üstün olduğu durumlar da vardır; risâlet nübüvvetten, nübüvvet de velâyetten daha özel bir fazlalığa sahiptir⁶. Ancak, peygamberin velâyeti kendi nübüvvetinden efdal olabilir⁷. Hz. Muhammed'in "hâtemu'n-nebiyyîn" olmasıyla peygamberlik sona ermiş, ancak velâyet kapısı açık kalmıştır. Peygamberler nübüvvetlerini ve şeriatlarını velâyetleri ile alırlar; bu da velâyetin nübüvvetten daha üstün bir özde çalıştığını gösterir⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Kelime-i Şîsiyye, Bölüm 163“Nübüvvet velayetin zahiri ve velayet dahi nübüvvetin batını olduğunu nübüvvette müteayyin olan zatın yani hatem-i enbiya ve onun batını olan velayette müteayyin”Oku
- 2Mesnevî Cilt 9 · Beyit 528 (s. 188)“Bu beyt-i şerîfde “nübüvvet” ta'bîri ile nübüvvet-i ta'rîfiyyeye işâret buyrulur. Zîrâ nübüvvet iki nev'idir. Birisi, “nübüvvet-i teşrîiyye” ve diğeri “nübüvvet”Oku
- 3Nübüvvet,
- 4A'yân-ı Sâbite, s. 266“Ve kezâ enbiya meratib-i nübüvvete a’yân-ı sâbitelerin iktizadadı muktezatınca ulum ahkâm ve marifte diğerinin üzerine tefazul ederler, çünkü nübüvvet velâyetin”Oku
- 5Mesnevî Cilt 11 · Beyit 33 (s. 25)“"Nuh"tan maksat, her asırda ortaya çıkan insân-ı kâmillerdir. Çünkü her nebi velidir ve her veli de tanıtıcı nübüvvet (nübüvvet-i ta'rifiyye) ile nebidir. Çünkü”Oku
- 6Kelime-i Üzeyriyye, s. 164“Çünkü nübüvvette özel bir fazlalık vardır; ve risâlet de nübüvvetten daha üstündür. Zira risâlette de nübüvvet üzerine başka bir özel fazlalık vardır. Ve "velây”Oku
- 7Mesnevî Cilt 12 · Beyit 2734 (s. 256)“"Yakut"tan maksat, ilahi marifetlerdir. "Risale"den maksat, İmam Kuşeyri'nin Risale-i Kuşeyriyye'sidir. Kütü'l-Kulüb, Ebû Talib-i Mekki (k.s.) hazretlerinin ese”Oku
- 8Şûrâ Sûresi, s. 86“Cihet-i nübüvvetleri ile almazlar. Yani nübüvvet yoluyla almazlar velayet yoluyla alırlar. Hatta her bir peygamber nübüvvetini ve şeriatını ahkamını bile velaye”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.