Terzibaba'nın İsmâîliyye Fassı şerhinde altını çizdiği özgün noktalar nelerdir?
Terzibaba'nın İsmâîliyye Fassı şerhinde altını çizdiği özgün noktalar, her kulun kendine mahsus bir Rabbi olduğu hakikati olan "Rabb-ı hâs" kavramı etrafında şekillenir. Bu özgünlük, sâlikin kendi nefsinin hilâfetini Hakk'a teslim etmesi ve Hakk'tan başka kimse olmadığını ayân etmesiyle, yani halîfelik bilinciyle derinleşir. Ayrıca, "Be" harfinin altındaki noktanın İlâhî ve beşerî benliğin kaynağı olan sınırsız bir noktayı temsil etmesi ve âlemde ne varsa tüm esmâ ve sıfatları câmi olan "Allah" isminin de buna dâhil olması¹, İsmail Fassı'nın teslimiyet ve rıza ekseninde mârifet-i Rabbâniyye'ye ulaşma yolundaki özgün vurgularını oluşturur.
Detaylı cevap
Terzibaba'nın İsmâîliyye Fassı şerhi, özellikle Rabb-ı hâs kavramına odaklanarak her sâlikin kendi özel Rabbi ile olan münasebetini vurgular². Bu, sâlikin kendi varlığını Hakk'a teslim etmesi ve Hakk'ın zuhûruna ayna olmasıyla gerçekleşen halîfelik bilinciyle yakından ilişkilidir. Halîfe, kendi başına müstakil bir vücud sahibi olmayıp, Halîk'ın zuhûruna mahal olan bir aynadır. Terzibaba çizgisinde halîfelik, nefsin hilâfet iddiâsından soyutlanması (tezkiye), Hakk'ın hilâfet emânetini izhâra mahal olması (tecellî) ve nihayetinde 'halîfe' ile 'müstahlif' arasında perdesizliğe ulaşma merhalelerini içerir.
Bu bağlamda, "Be" harfinin altındaki nokta, İlâhî ve beşerî benliğin ve altındaki her şeyin kaynağı olan sınırsız, sonsuz bir noktayı temsil eder¹. Âlemde ne varsa, tüm esmâ ve sıfatları câmi olan "Allah" ismi de bu noktaya dâhildir¹. Bu nokta, aynı zamanda mahlûkat sûretlerinde zâhir olan yüce Allah'ın zâtına işarettir, çünkü mahlûkatta ilk zâhir olan O'nun zâtıdır³. "Be" harfinin altındaki nokta, zahir ve bâtın arasındaki dengeyi de ifade eder; hangi tarafa ağırlık verilirse diğer tarafın havalanması gibi⁴. Bu özgün bakış açısı, İsmail Fassı'nın teslimiyet ve rıza ekseninde mârifet-i Rabbâniyye'ye ulaşma yolundaki derinliğini ortaya koyar.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi · s.95“Necdet Babam’ı Tekirdağ’da ilk ziyaret ettiğimde, “biz bu noktada yaşıyoruz,” demiştim. O da, “sen tersten girmişsin,” demişti. Demek ki tersten girmenin de bir”Oku
- 2İsmail Fassı
- 3İnsân-ı Kâmil (Cilt 2) · s.185“- «Ol...» (16/40) Emrinden ne geliyorsa… hepsi levh-ü mahfuzun kapsamı altındadır… İşte bu mana icabıdır ki: - NUN, Allah kelâmına bir zuhur yeridir... Dedik… -”Oku
- 4Sohbet Arası Sohbetler (25) · s.12“Ali efendimiz be nin altındaki nokta benim dediği o. Bütün harflerde bakın noktalar üstte olmakta, sadece be harfinde altta olmaktadır. Hani çocukların arabalar”Oku
İlgili sorular
- Muhammediyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Ya'kûbiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Yûsuf 84-87 nasıl okunur?
- Îseviyye Fassı'nda esas olarak hangi mesele ele alınır?
- Dâvûdiyye Fassı'nda peygamber Hz. Dâvûd'un hangi sahnesi merkezîdir?
- Nûhiyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakîkat nedir?
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.