Vahiy nedir?
Vahiy, Allah'ın peygamberlerine gizlice ve hızlı bir şekilde bilgi indirmesi olup, nübüvvet ve risâletin temelini oluşturan ilâhî bir iletişim biçimidir¹·². Kur'ân-ı Kerîm'de Şûrâ Sûresi 42/51'de belirtildiği üzere vahiy; ilham yoluyla kalbe bırakma, perde arkasından konuşma veya Cebrâîl gibi bir elçi aracılığıyla gerçekleşebilir¹·¹. Tasavvufî anlayışta, peygamberlere gelen vahiy ile velîlere gelen ilham veya keşif arasında bir ayrım yapılır; zira vahiy peygamberlere özgüdür ve Hak'kın Zât mertebesinden gelen bir bilgiyi ifade ederken, diğer varlıklara gelen "vahiy" tabiri genellikle ilhamı ve Ef'âl mertebesinden gelen bilgiyi kasteder³·⁴.
Detaylı cevap
Vahiy, sözlükte "işaret ve gizli söz" anlamına gelir ve Allah'ın peygamberlerine özel olarak gönderdiği ilâhî sözdür². Hz. Peygamber'e gelen vahiy, Necm Sûresi 53/3-4'te belirtildiği gibi, O'nun hevâsından değil, yalnızca vahyolunan bir hakikattir². Hz. Âişe'nin ifadesiyle, vahiy bazen çıngırak sesine benzer bir şekilde gelir ve bu en zor olanıdır¹.
Tasavvufî terminolojide vahiy, peygamberlere has bir makamdır ve "vhy" harfleriyle sembolize edilen derin anlamlar taşır: "Vav" ilâhî varidatları ve Zâtî zuhuru, "H" hüviyet-i mutlakayı, "Y" ise yakîn bilgisini ifade eder³. Bu, Hak'kın Zât mertebesinden gelen bir bilgidir ve peygamberlikten sonra vahiy gelmez, onun yerine ilham gelir³.
Diğer varlıklara, örneğin arıya bal yapması için gelen "vahiy" tabiri Kur'ân'da geçse de, bu peygamberlere gelen vahiy gibi değildir; bu tür durumlarda kastedilen, Hak'kın Ef'âl mertebesinden gelen ilhamdır⁴·⁵. Yani, isim olarak aynı olsa da, mânâ olarak farklıdır⁶. Vahiy, yeni bir hukuk veya hüküm getiren peygamberlere özgü bir durumdur; bunun dışındaki izahlar ilham olarak kabul edilir⁷. Vahiy ve Cebrâîl kavramları, Necdet Efendi'nin önemle üzerinde durduğu eserlerde de farklı yönleriyle açıklanmıştır⁸·⁹.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Vahiy
- 2En'âm Sûresi · s.165“Şimdi can kulağı vahiy mahalli olur. Vahiy nedir? Histen gizli sözdür. "Vahiy", sözlükte işâret ve gizli söze derler. Vahiy aslında nebîlere hâs olup iki türdür”Oku
- 3TB. Kelime-i Nûhiyye · s.18“Ama onlara gelen vahiy Zati ilim değil maddi yönden yapması gereken bir şeyler olduğunda ef’al mertebesi yönüyle gelen vahiydir. Zat ilmi olmadığından ona da ge”Oku
- 4İnsân-ı Kâmil (Cilt 4) · s.182“Arıya bal yapmasını vahyediyor, orada vahiy olarak geçiyor ama Peygamber (Sav)'e gelen vahiy gibi değildir. Yani vahiy demesi bizatihi Hakk'ın zatından çıktığı ”Oku
- 5Altı Peygamber (Cilt 5) · s.134“Buradaki vahiy, Allah’ın o varlıktaki hakîkatini o varlığın mertebesinden zuhûra çıkarmasıdır ve bu vahiylere ilham deniliyor. İşte vahyin esâsı da budur, hangi”Oku
- 6Mâide Sûresi · s.79“Buradaki vahiy, Allah’ın o varlıktaki hakîkatini o varlığın mertebesinden zuhûra çıkarmasıdır ve bu vahiylere ilham deniliyor. İşte vahyin esâsı da budur, hangi”Oku
- 7Namaz Sûreleri (Cilt 1) · s.146“Vahiy olarak değil. Vahiy olmaz hiçbir zaman, o peygamberlere ait, yeni bir hukuk, yeni bir hüküm getirirse o vahiy olur. Onun dışındakiler bu vahyin izâhı mert”Oku
- 8DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.126“Vahiy ve Cebrâil 2012 yılında Tekirdağ’da basılan kitap, Necdet Efendi’nin önemle üzerinde durduğu kitaplarındandır. 211 “Benzersin” başlıklı bir şiirle başlaya”Oku
- 9Aşk ve İrfân Yolunda · s.126“Vahiy ve Cebrâil 2012 yılında Tekirdağ’da basılan kitap, Necdet Efendi’nin önemle üzerinde durduğu kitaplarındandır. 211 “Benzersin” başlıklı bir şiirle başlaya”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.