Taayyün
Belirlenme. Mutlak Zat'ın bir mertebede şekil ve sıfat kazanması.
Tanım
Taayyün, mutlak ve taayyünsüz Zat'ın bir mertebede belirli bir suret, nisbet veya sıfat kazanarak belirlenmesidir. Vahdet-i vücud öğretisinde varlığın mertebe mertebe zuhurunun adıdır.
İştikāk
Arapça "ayn" (عين) kökünden tef'ul babında; "belirli olmak, şekillenmek, ayn (hakikat) kazanmak" anlamındadır.
Mertebeleri
Klasik tasavvuf metafiziğinde beş hazret (hazerât-ı hams) taayyün mertebesi olarak sistematize edilmiştir:
- Lâ taayyün (Ahadiyyet): Hiçbir taayyün yok.
- Taayyün-i evvel (Vahidiyyet): İlmî taayyün, a'yan-ı sabite.
- Taayyün-i sânî (Ruhlar mertebesi): Sıfat ve isimlerin tafsili zuhuru.
- Taayyün-i misâlî (Âlem-i misâl): Berzah mertebesi.
- Taayyün-i hissî (Âlem-i şehâdet): Madde ve his âlemi.
Özellikleri
- Her taayyün bir öncekinin zuhuru, bir sonrakinin bâtınıdır.
- İnsan-ı kâmil tüm taayyün mertebelerini kendinde câmidir.
- Seyr-i süluk, zâhirî taayyünlerden bâtınî hakikate doğru yolculuktur.
İbn Arabi / Tasavvuf Geleneği
Bu mertebelendirmenin muntazam ifadesi özellikle Dâvud el-Kayserî ve Abdülkerim Cîlî'de görülür. Konevi ve takipçileri "hazerât-ı hams" (beş hazret) terimiyle bu yapıyı vücûdî bir harita olarak kullanmışlardır.
İlgili Kavramlar
Kaynaklar
- Dâvud el-Kayserî, Şerhu Fusûsi'l-Hikem
- Abdülkerim Cîlî, el-İnsânu'l-Kâmil
- Sadreddin Konevi, Miftâhu'l-Gayb
Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Ahmed Avni Konuk
102x“yok etmiştir; ademden, dostun âvâzından rücü” ediniz! “Fenâ"dan murâd, fâni olan taayyünât âlemidir. “Post"dan murâd taayyünât-ı âlemden birer cüz' olan ecsâd-ı beşeriyyedir. “Yok etmek”ten ”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
38x“...klerinden, zât-ı sırf, la taayyün mertebesinden taayyünsüzlük (zahir olmama) mertebesinden ilim mertebesine tenezzül ederek, yani bir açılım yaparak o sıfat ve sonsuz...”
Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
34x“...- AHADİYET MERTEBESİ (36) 2-İLK TAAYYÜN (37) 3-İKİNCİ TAAYYÜN (38) 4- RUHLAR MERTEBESİ (39) 4- AYNİYET GAYRİYET (43) 5-MİSAL ALEMİ (49) 5-AYNİYET GAYRİYET (53) 6- ŞEHA...”
181 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...çizilmemesi, diğerinin ise sınırlerının çizilmesidir. Taayyün kayıda girmek demektir. Ağaç, kuş, gezegenler, galaksiler, bütün sistemler Cenab-ı Hakk’ın o isim ile kay...”
243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
23x“...beti cami olan taayyün Muhammediyedir . Yani, cemi hakikatlere nisbet-i cami olan taayyün Muhammediyedir. Görme keyfiyeti gören ve görülen gerektirir. Bunlar ise çoklu...”
119 Fu Hi 01 ADEM FASSI

Terzibaba - Necdet Ardıç
18x“...ret bulunur ki, bu seyyareye Neptün ismi verilmektedir. Bu gezegene ulaşan güneş ışığı dünyaya ulaşan ışığın binde biri nispetindedir. Hayal suretlerinin yayılması Güneş ışığının bulunduğu mahallerde vaki ol...”
122 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
17x“...dir;taayyün zahir olmadır, takayyüd kayıtlanmadır. Yani belirli yerlerde kendini sınırlayarak neden sınırlıyor, o varlığın oluşumu meydana çıkması için sınırlanmış olu...”
121 Fu Hi 03 NUH FASSI

Ahmed Avni Konuk
15x“hastalığında ziyârete geldi ve "Allah Teâlâ sana acele şifâ versin" diye duâ etti. Hz. Mevlânâ buyurdu ki: "Bundan sonra — Allah şifâ versin duâsı — sizin olsun; âşıkla mâşûk arasında bir kıl gömlekte”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
14x“...mertebesi olan vâhidiyyet mertebesine tenezzül edince bu mertebede, bir olan vücût isimler ile taayyün etmiş olur. Ve âlem sûretleri de gaybi a'yânların, yânî a'yân-ı sâbitenin sûretleridir. Bu halde âlem sû...”
Saf Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
14x“...imlerini ve sıfatlarını öz olarak bilmekle beraber, bu isimler ve sıfatlarının icab ettirdiği bütünsel ve parçasal ma’nâların hepsinin sûretleri, bu ikinci taayyün mer...”
95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard

Terzibaba - Necdet Ardıç
14x“...agraf: Esmâ-i ilâhiyye mütefâzıl olduğu gibi, taayyün de mütefâzıl olur. (50) 13.Paragraf: Esmâ-i ilâhiyye Hak'tır ve onlar ile müsemmâ olan medlul, Allah'dan gayri de...”
189 Fusûsu’l-Hi̇kem

Ahmed Avni Konuk
13x“ârızları olan nefsânî kimselerdir. Hak ile abd-i mahz arasında sûret ve taayyün itibariyle gayriyet, hakikat itibariyle ise ayniyet ve ittihad vardır. Bu sebeple ehl-i sûret olan nefsânî kimseler, ins”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Ahmed Avni Konuk
13x“benim zâtımın gayrı olan eşyânın benden zuhür ederek müstakıllen bir vücüdu olduğuna hükmettin, bu sürette bu eşyâ benden doğmuş olan benim ıyâlim olmuş olur; çabuk benim ıyâl sâhibi olduğumu isbât et”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
12x“...münezzeh olduğu gibi, kayd-ı ıtlâk ve selb-i taayyün mefhûmundan dahi mukaddestir; ve bu mertebe Hak Sübhânehû ve Teâlâ hazretlerinin künhüdür. Onun fevkinde hiçbir m...”
Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
10x“...am değer 53 olur bu “Ahmed” in şifresidir. Oluşan müşâhadeyi buraya alalım “Bizim yemeklerimiz 40 kapta pişer, 40 kapıya gider, bizim yemeklerimiz 40 yıldır gönülleri şenlendirir.” [59] İhlâs sûresi bilindiğ...”
126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Ahmed Avni Konuk
10x“ne âriftirler. Saygıdeğer şârihlerin bu beyitlerde çok tekellüfâtı vardır. Fakat şerif beyitler arasındaki bağlantılara dikkat olunursa, Cenâb-ı Pîr'in kendi yüce zevkine göre "insân-ı kâmil"i beyân b”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Terzibaba - Necdet Ardıç
9x“...ü, ile mevsuf/vasıf ve mevsum/isim ve men’ud/övgü olmayan “zat-ı sırf” vardırki cem-i tayyunattan münezzehtir. Hikmeti Ferdiyye’nin, Yani Ferdiyyet hikmetinin, kelime-i Muhammediyye’ye yani Muhammed kelimesi...”
61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
9x“...Binâenaleyh Hak taayyün ve zuhûr cihetiyle, âlem-i imkândan ibâret olan bu kısm-ı ednâya nüzûl ettikde, sıfât-ı halkıyye ile zâhir olur; ve bu âlem-i imkânda kisve-i t...”
Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“...i şudur ki Âdem (a.s.) ilk taayyün, ilk cemi taayyün bütün özellikleri kendisinde meydana getiren ilk oluşum ilk taayyün, ilk program onun mertebesi bütün alemlerin me...”
120 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“...rakma, yayılma, her yana) sirayet alemi, ıtlak alemi, mutlak â’ma, sırf vücud, mutlak vücud, sırf zat, ümmül kitab, mutlak beyan, yayılma noktası, gaybların gaybı Kur’anı Keriym En’am Suresi 6. sure 59. ayet...”
111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“...nin perdesidir. Bu taayyün, vahdet-i ıtlâkinın yani mutlak vahdetin tecellîsiyle ortadan kalkınca, gayriyyet perdeleri de aradan yükselmiş olur; ve bu mertebede olan k...”
187 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...i yönüyle zahir olur. Onlardan kelamın zuhura çıkması dahi hallerinin gerektirdiği yönledir. Bu suretlerin cümlesinden konuşan Hakk olduğundan her birisi ayrı ayrı Hakk’ın birer lisanıdır. Tesbih ediyor ama...”
263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
8x“...aayyünden ibârettir. Bütün mevcûdât-ı cihân o mîm-i taayyün içindemüstağraktır.” 660 Ve kezâ Mirzâ Bîdil (k.s.) buyurur. Rubâî: سمت ود و صفيجآن جوهر ِت ِ یکتآن آینۀ قد...”
Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
8x“...eği ile ilk tenezzül ettiği mertebe olan vahdet mertebesinde bütün isimler ve sıfatlar kendisinin aynıdır ve bu mertebe taayyün etmemiş zâtın taayyün sûretiyle açığa çıktığı ilk tenezzül mertebesidir. Bu mer...”
89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Ahmed Avni Konuk
8x“e-i kesâfetteki taayyünlerini bırakıp mertebe-i letâfetlerine rücû' ettikleri vakit taayyün-i kesiflerine ârız olan kirden eser kalmaz; ve tekrar taayyün ve kesâfet âlemine döndükleri vakit berrak ve ”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“...ine uygun olarak belirler. Bu bilgi, muhatabı olan nesnenin en ince ayrıntısına uyar. Bu nesne a’yân-ı sâbite’dir. Vaktin taayyünü a’yân-ı sâbitenin bir parçasıdır. Bu anlamda kaderin kendisini de a’yân-ı sâ...”
62 Bir ressam hik yesi

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“...lâ-taayyünün, taayyün sûretiyle zuhûr ettiği evvelki mertebe-i tenezzülüdür. Buna “taayyün-i evvel” ve “ilm-i mutlak” da derler. Zîrâ bu mertebede zâtın şuûru ve vicdâ...”
Fusûsul Hikem Mukaddime

Ahmed Avni Konuk
7x“e taayyünâttan münezzeh olan Zât-ı Hakk'ın eteğini tut! Ya'ni bu âlem-i fânîde O'nun tecelliyâtını görüp, kalbini O'nun muhabbetine hasr et!” 348. Ne Îsâ gibi felek tarafına terakki eder, ne Kârûn gib”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5

Terzibaba - Necdet Ardıç
7x“...İşte onun için peygamber hazaratının birçoğunun dağlarla ilgisi vardır. Musa’nın (a.s.) Tur Dağı vardır, Peygamberimizin Hira Dağı vardır, Sevr mağarası dağı vardır, bunlar hep onların kendi beden dağlarıdı...”
191 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
7x“...müteayyinesinden ibârettir. Ve keyfiyyet-i taayyün, letâfet ve kesâfet gibi, umûr-i nisebiyye-i ademiyyedir. İşte bu taayyün ve zuhûr ve kesâfet sebebiyle, Hakk’ın Zâ...”
Kelime-i Süleymâniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rahmâniyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“...i taayyünuyla yani kendi oluşumuyla bu esma tayunatına imam ve hakim ve bu mezahiri müteayyine yani zuhura gelmiş taayyunata dahi o nebinin ümmeti olur. Musa (a.s.)ın cemiyet-i esmaiyeye nisbeti (s.a.v.) Efe...”
192 Fusûsu’l-Hi̇kem

“akk’el Yakîn delilidir. (Mim) harfi 13 adet, Taayyün “Mim”i ile Ahad’ın Ahmed olmasıdır. (Nun) harfi 143 adettir. 1+4+3= 8 dir. Hazret-i Şehadert mertebesinin Nûr-u Muhammedi ile nûrlanmasıdır. ------”
En'âm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“...i zulmet ile işte bunun içine beşeri cahillik de giriyor. Yani irfaniyetsizlik ile idraksizlik ile perdeli olan kimse, âlemi görür; Hakk'ı görmez. Yani bu alemi maddeyi görür ama onda var olan Hakk’ı görmez....”
184 Fusûsu’l-Hi̇kem

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
6x“...met idrâk olunmadığı gibi, adem için de aklen bir taayyün muhâldir. İşte bunun için âlem dediğimiz mümkin, “zulmet”le tavsîf olunur. Zîrâ “mümkin”, nûr-i vücûd ile ten...”
Kelime-i Yûsufiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nûriyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
6x“...yyin olur; ve bu kisve-i taayyün, her bir mertebenin cinsinden bulunur. Ve âlem dediğimiz bu mertebe-i şehâdetteki kisve-i taayyün, kimyâgerlerin bittahlîl buldukları...”
Kelime-i Yûnusiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
6x“...yünde ulûhiyyet zât’ının sıfatlarının ve isimlerinin hepsine icmâl olarak olan ilmidir. Bu ilim kendi zâtına olan ilimden ibâret olduğundan, bu mertebede “ilim”, “âlim”, “ma’lûm” arasında aslâ farklılık yokt...”
180 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...taayyün” mertebesine, Hakikat-i Muhammediye eli ile bağlanır. Daha başka sayısal bağlantılar vardır. Bu kadar ile iktifa edelim… Yeryüzünde RÛM sureti yenildi, Bir ka...”
242 30 36 Ku Ker Yol Rûm Sûresi Murat Derûni (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...ütfun ve rahmetin bizim a’yân-ı sâbitemizin lisan-ı zâhir ile söylenmemiş olan lisan-ı istidatları ile vâki taleplerini işitir idi. Yani bizim ezelde suver-i ilmiyemiz mashar oldukları ismin gereği ne ise ha...”
78 A’yân-I Sâbi̇te

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...Gayb-ı Mutlak, Alem-i Lâhut, Alem-i La taayyün, Alem-i Itlak, Ama-yı Mutlak, Vücud-u Mahz, Vücud-u Mutlak, Zat-ı Sırf, Ümm-ül Kitap, Beyan-ı Mutlak, Nokta-ı Basıta, (...”
183 Fusûsu’l-Hi̇kem

“...elbisesine bürünerek taayyün varlığına bürünerek bu kesif âlemde zahir ve mütecelli etmektedir, zuhurdadır. Ve Hak ayn-ı külldür yani bütün varlıkta mevcut aynı olan küldür ve her "ayn"ın aynıdır. Velâkin o...”
256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...î taayyün kaydından kurtulmuş isen, niçin mutlaklık âleminde seyretmiyorsun? buyurmuşlardır. Gerçek Hakk ehli vâsıtalı olarak aramaz direk olarak varlığın kendisinde...”
75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...yet taleb etmiş olan kimselerin bu şehâdet hazretinde hidâyetle açığa çıkmalarına ilâhi meşiyet yânî irâde bağlanır" buyurdu. [29] Kazâ ve kader ve irâde ve meşiyet ya‟nî üst irâde, ilâhi ilme; ve ilâhi ilim...”
Ala ve Gaşiye Sreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...er velinin vazifelerinden değildir. Ondan ister bu tür kevni kerametler zahir olsun isterse olmasın marifetullahı sahip olması ona şeref olarak yeter.” Kerametler berzah mertebesindendir, dolayısıyla keramet...”
Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
5x“...mertebe taayyün etmesiyle şuurlu varlık olan insân tarafından “bilineceği” şehâdet âlemine gelişinin ifâdesidir. " T.O.C.C." “Elif Lâm Râ” Harflerinin Ebced Sayı Değe...”
Hicr Suresi

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
5x“...ayyün ise, müteay- yinin gayrıdır. Meselâ “buz” sûretinde müteayyin olan buhâr-ı latîf, buzun taayyününün gayrıdır. Bilfarz muhtelif şekillerde bir yere dizilmiş olan...”
Kelime-i Hûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ehâdiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
5x“...eleri, o hakîkat-i mutlakanın hicâb-ı cemâlidir. Bu taayyün, vahdet-i ıtlâkının tecellîsiyle ortadan kalkınca, gayriyet perdeleri de aradan mürtefi’ olur; ve bu merteb...”
Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
5x“...ve onların vücûdu, vücûd-ı mutlakın kisve-i taayyün ve takayyüde bürünerek zuhûr etmiş olmasından başka bir şey değildir. Vücûd-ı müstakil ile vücûd-ı izâfî hep Hakk’...”
Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...harfinin ebced sayı tablosundaki tüm değerlerinin 618 sayısını verdiğini tesbit ettik. Şöyle ki, küçük ebced, en küçük ebced, büyük ebced, en büyük ebced, şeklinde malûm tabloda harf değerleri vardır. B , ha...”
39 Terzi Baba 2

Ahmed Avni Konuk
4x“ye devridir. Zirâ bu hayât-ı dünyeviyyede Hak Sübhânehü ve Teâlâ hazretleri bevâtın-ı eşyâyı taayyünât perdesi arkasında setr etmiştir. A'mâl-i seyyiede musırr olmadıkça bu seyyiât mestür kalır. Isrâr”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...ogramın olmadığı la taayyün mertebesi olan mertebe-i ahadiyyeti, hiçbir sıfat ile vasıflanma ve hiçbir isim ile mevsûm yani isimlenmiş değildir. Bu mertebeye akıl ve zekâ, fehim ve vehim ve idrâk erişmez; ve...”
186 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...tîf, buzun taayyününün gayridir . Bi’l-farz muhtelif şekillerde bir yere dizilmiş olan buz kütleleri lisana gelip yekdiğerine hitaben “ben”, “sen”, “biz”, “siz” ve “o,...”
185 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...ise külli ve cüz'î olmak üzere iki kısımdır. Esma küllî olsun cüz'î olsun genişlik ve kapsam hasebiyle yek dîğerinden birbirine farklılıkları vardır. Meselâ esmâ-i külliyyeden "Hayy" ismi Alîm, Semî', Basîr...”
188 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...Vahid” den başlyor 3 tane 12 seyri ve 36 ders ve 4 dönüş tecellisi ile 40 mertebe oluyor deniyor. Ahad olan Ahmed’in mi’racı nerede nereye sayıya bakınca 112+36= 148 dir. Bu sayı neydi. 58 Muhsi esmâsının sa...”
131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...amı kendinde saklı ve gizlidir. Eğer kendinde bu bağıntılar ve işler olmasa idi, zat ebediyen tecelli etmez idi. İkincisi vahidiyyet mertebesidir. Bu mertebenin ismi Allah’tır. “Allah” külli ismi altında büt...”
Hud Suresi

Ahmed Avni Konuk
4x“ayyün aslâ bâtıl ve zâil olmaz. Ancak bu taayyün müşâhededen kalkar; çünki ilm-i ilâhide sâbit olan abdin süreti, vücüd-ı mutlakın her bir mertebesinde bir kisve ile zâhir ve gayriyeti bâki olur. Bu s”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8

Terzibaba - Necdet Ardıç
4x“...unun bundan dolayı delile gerek olmadığı çıkıyor. Gerçekten olağanüstü şeyler. Rasul aleyhisselamın nefsi, zatı mutlakı, hakkın onda faaliyetinden ibarettir. Nefs-i muhammedi yani hz. Peygamberimiz nefsi Hak...”
156 24 Soh. ara.sohbetler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
4x“...olduğu gibi, mertebe-i şehâdette dahi, kendi taayyünü ile bu esmâ taayyünâtına imâm ve hâkim; ve bu mezâhir-i müteayyine dahi, o nebînin ümmeti olur. Ve Mukaddeme’de dahi beyân olunduğu üzere, Mûsâ (a.s.)ın...”
Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye

“...i misâl Hakîm Senâî hazretlerinin beytinde olduğu üzere vilâyet-i cân olup, onda gökler ve inişler ve yokuşlar ve yüksek dağlar ve denizler vardır. Bu âlem-i misâl, âlem-i şehâdetin bâtım ve melekûtu olup âl...”
254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve Mustafa Hilmi Sâfî Hz. Murat Deruni

Ahmed Avni Konuk
3x“an ibârettir. Nazar-ı hakikatle bakılırsa, deryâ dalgaların aynıdır. Fakat taayyün İ'tibâriyle bakılırsa, dalga deryânın aynı değildir. Ve bu gayriyet gayriyyet-i i'tibâriyyedir. Zirâ gayriyyet-i haki”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

“...(Ahadiyyet), (2) taayyün-ü evvel (Ulûhiyyet), (3) taayyün-ü sânî (Vâhidiyyet), (4) mertebe-i ervâh, (5) mertebe-i misâl, (6) mertebe-i şehâdet ve (7) mertebe-i insân. Cenâb-ı Hakk, bu yollardan geçerek "çok...”
239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“...i taayyün ve zuhûr ancak kendisinin olması i’tibâriyle, Hâlık mahlûktur; ve vücûdu müstakil olmayıp ancak zât-ı latîfin mertebe-i kesîfeye tenezzülünden husûle geldiği...”
Kelime-i İdrîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kuddûsiyye

“...de yer aldığı “taayyün-i sânî” denilen “ Samediyyet ” mertebesine işaret eder. (Bursevî, Rûhu’l-Beyân, 17/10) Nefsin terbiye yönünden ise Sâd, arınmak, temizlenmek manasında “safâ, safvet ve tasfiye” kelimel...”
248 38 Sâd Sûresi Abdürrezzak tek Muhtefi.

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...ektir, burası AHâdiyyet mertebesidir. Lâ taayyün/zuhuru olmayan mertebedir. Feyz-i Mukaddes de, bildiğimiz mukaddes feyiz yani Feyz-i Akdes, Zat’tan sıfatına Vahidiyet...”
148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“...i: “Cebel” Hz. İlyâs’ın taayyün-i cismânîsine işârettir; ve “cebelin infilâkı”, kesret-i riyâzetle o taayyün-i kesîfin inşikākına işârettir. “Yarılan mahalden ateşten at çıkması”, Cenâb-ı İlyâs’ın mazhar old...”
Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...e” ile kendi var-lığının halifesi olma, kendini yönetecek duruma gelme, Âdemiyet mer-tebesi itibarıyla kendinde bulma ve yaşama hâlidir. Seyr-i sülûk derslerini bitirince oluşan bu halifelikte, kişi insânlığ...”
12 Terzi Baba 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...ismi ile zuhûra çıktı. El an, Âlî-Necdet, ( رَحمَن ) Rahmân’ın zuhûr mahâllidir. Akl-i cüzün, akl-i külle bağlantısı toprak babamız Âlî Keramullâhi Veche, (اَللهُ - رَحمَن - رَحيم) Allah, Rahmân, Rahîm ile...”
127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

“...etmektedir, zuhurdadır. Ve Hak ayn-ı külldür yani bütün varlıkta mevcut aynı olan küldür ve her "ayn"ın aynıdır. Velâkin onu her "ayn"da zuhuru ve tecellîsi o "ayn"ın gereğine göredir. Yani her varlıkta değ...”
250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
3x“...münezzehdir. Sûret-i insâniyyede takayyüd ve taayyün [19/7] ettikde, bu altı cihât ile mahdûd olur; ve insan cemî’-i esmâ üzerine ihâta sâhibi olduğundan sûret-i Rahm...”
Kelime-i Eyyûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Gaybiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
3x“...alemi, (bırakma, yayılma, her yana) sirayet alemi, ıtlak alemi, mutlak â’ma, sırf vücud, mutlak vücud, sırf zat, ümmül kitab, mutlak beyan, yayılma noktası, gaybların gaybı Kur’anı Keriym En’am Suresi 6. sur...”
Lübbül Lüb

“...ffeyi vucuhu ile nâzil olduğundan Kur’an-ı Kerim hakkında 6/59 âyetinde buyurur, ﴿٥٩﴾ وَعِنْدَهُ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُهَاۤ اِلا هُوَ وَيَعْلَمُ مَا فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَرَ...”
244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son

Ahmed Avni Konuk
3x“evvelde, Zât-ı ulühiyyetin cemi'-i sıfât ve esmâsına mücmelen ilmidir. Bu ilim, kendi Zât'ına olan ilimden ibâret olduğundan, bu mertebede ilim, âlim ve ma'lüm arasında aslâ temeyyüz yoktur, cümlesi ş”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“...ücûd-ı mutlakın takayyüd ve taayyününden ibârettir. Binâenaleyh putperestlerin taptıkları asnâm dahi vücûd-ı mutlak-ı Hakk’ın takayyüd ve taayyünü olduğundan putperestler, onlara tapmakla Hakk’ın gayrısına t...”
Kelime-i Hârûniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İmâmiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...na başlanır ki mahviyetten sonra taayyünün aynına hayat zulmetiye mukabil hakikatte hayat-ı hakiki kayyumunun zuhuruna işaret olarak 18 kere devran edilir. Yani bütün alemler 18 “Hay” esması ile 18 defa devr...”
137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...a mahpustur. Ama yine aynı insân, öz hakîkatiyle cihet ve istikametlerin dışındadır. Bu bakımdan cihet ve istikametin esiri, cihetsizliği yine cihette aramak zorunda kalıyor. Ve yine bu bakımdan mecaz yoluyl...”
65 Reşahat Ayn-EL Hayat

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...le yüzüne perde çekti. Kulaktan gelen seslerin bir kısmı diğer kulaktan çıkarken bir kısmı da yönlü ihtizâze getirmelidir. Gözle görülenler de basîret ve idrâk gözüne nakiller yapmalı râbıta kurmalıdır. Böyl...”
77 Aşk VE Muhabbet Yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...na göre değerlendirme yapmamız için bunu anlamamız gerekiyor. Bunlar kolay meseleler değil, belki biraz zorlanıyoruz ama biraz mecburen yayı geriyoruz. Yani kısa süreyi uzatmaya çalışıyoruz. Ömrümüzün kısa s...”
168 31 Sohbet aras sohbetlerden se meler yeni

“kemâl ha-linde tezahür etmemiştir. Zira bunların bazısının taayyünü, “hayat”ın tam olarak zuhur bulmasına müsait değildir. Onun için bu âlemin varlık-larından bazısında hayat, bâtın ; bazısında, zâhir ; bazısında ise, hayvanda olduğu gibi, pek zâhirdir . “İns”

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...ir önceki harfi med olan “elif” âynı zamanda harfi nida ile Ah-med’i bâtınında bulundurmaktadır. Başının üstündeki, “üstün” işareti/harekesi” ise yüce bâtının bâtını, zât âleminden gelip, ef’âl âlemine iniş/...”
165 9 Kiyâmet Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...u olmayan taayyünât-ı kevniyye’nin(var oluşa ait zahiriyat) vücûduna bir intiha farz ve takdir olunup bu zahir olanın hepsinin mucidi olan ve taayyün-i evvel ile zahir...”
182 Fusûsu’l-Hi̇kem

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...sin vakıa geçişi değildir. Yani İlm-i Ledün bu tür meseleye bakmak değildir. Peki nedir o zaman; vakıın nefiste taayyünüdür. Biri hadiseyi baş gözü ile görerek idrak etmesi, yaşaması veya bir hadise gördüm d...”
150 18 12 CD Sohbet Aras Sohbetler

“...İlâhî isimlerin en parlak ve en kapsamlı tecellî ettiği (mazhar-ı etemm) toplayıcı varlıktır (kevn-i câmi'). Onun ümmetinden de her kim nefsini kesret ve benlik kirlerinden arındırarak, kalbini ilâhî tecell...”
257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1)

“...rûh-ı hayvânîler başka başkadır; lâkin onlarda mütecellî olan hakîkat ve rûh o peygamberin nûru tarafindandır.” Ve nûr-ı Muhammedî kül olduğundan, o nûrlann hepsini muhîttir; bunun için ümmet-i Muhammediyye’...”
260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz. Murat Deruni

“...ve menşeidir. Bütün mertebelerin başlangıcı, kaynağı ve çıkış yeridir. Ve binaanaleyh bil cümle taayyünatı şamildir. Yani bütün zuhurları kendi bünyesinde toplamıştır. Vücutta ona müsavi ve naziri olan (benz...”
251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“.... Zîrâ mertebe-i ahadiyyette taayyün ve kesret yoktur; ve vücûd-ı Hakk’ın bu mertebedeki kemâl-i letâfeti, [12/23] akıl ve fikre sığar bir şey değildir. Burada akıl, f...”
Kelime-i Şuaybiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kalbiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
2x“...Şîsiyye’ye sebebi-i tahsîsi budur ki, Cenâb-ı Âdem taayyün-i evvel-i icmâlî olup, onun mertebesi kâffe-i merâtib-i âlemi müştemil idi. Hak Teâlâ hazretleri o icmâli, vücûd-ı mutlakının a’yân-ı sâbite üzerine...”
Kelime-i Şîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...et) ile yolumuzda 40 dersi tekmil târik bitirmek demek budur. Cümle târîkleri yani yolları bir edip, Fırka-i Naciye ehli olduktan sonra (مِراج) mi’rac derslerini bitirip, Zât/marifet/bakābillâh ile Halk aras...”
Tevbe Suresi

Ahmed Avni Konuk
2x“e nefes mahvoldu, şimdi onun cengi ancak güneşin .41 cengidir. “Zerre"den murâd, taayyün-i beşeri, “nefs"ten murâd, zerrenin zâtı ve “nefes"den murâd, zerrenin sıfâtı, “güneş"den murâd, vücüd-i hakiki”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...sinin sayısal değeri ( kilogram ile çarpıldığında metre/saniye değeri kullanılmalıdır). Okunuşu: Bir madde, 1 kg ise enerjisi 89 875 517 873 681 764 J'dür. Bir eşitlikle eşitliğin iki tarafındaki birimler bi...”
Ramazan ve Oruç

Terzibaba - Necdet Ardıç
2x“...retinde kemâl ile tecellî edici olan Hakk'ın aynıdır ki, mahmûd yâni ham edilen o kemâl sebebiyle hamde hak kazanmış olur. Bundan dolayı hamd, Hakk'ın kemâlâtından bir kemâlin sıfatıdır ki, Hakk'ın hakîkati...”
169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“Ma’lûm olsun ki, hakîkat-i külliyye olan “ayn-ı vâhide”, taayyün-i küllî ile müteayyin olduğu vakit insâniyyet-i mutlaka olur. Zîrâ âlemde ne kadar efrâd-ı insâniyye varsa “insan” mefhûm-i küllîsi tahtına dâhil olur.”
Sayfa 35

Terzibaba - Necdet Ardıç
“..., müşâhede ehli olmaktır. ************* Böylece (ehadiyet)’in görünmezlik, bilinmezlik Âdemiyetteki a’demin yokluk hâliyle başlayan sistem Âdemdeki gizlenmiş adamı aynı şekilde “ lâmelif ” de esfeldeki hüviy...”
76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...değeri 13+40= 53 olur. Bu aynı zamanda Necdet Babama ma’nâda verilmiş şifre sayısıdır. Bâtında Ahmed, Zâhirde Necdet olmaktadır… Şimdi namaz kitabından Allahu Ekber tekbirleri neyi ifade ettiğine bakalım. “...”
Buruc Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...n yukarıdaki gibi anlamakla birlikte bize bakan boyutunda da rabbi hass kavramıyla anlamak mümkündür. Yani “Rabb’ın Salatta” ifadesini “Rabb-ı hass” mertebesinden ele alırsak; zuhurda olan her varlığın üzeri...”
Dur Rabbın Namazda Cilt 2

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...meydana gelmiş olan Hak olduğundan kendisinden sıfat-ı halkiye meydana gelir. İlâhi sıfatlar değil halk sıfatları meydana gelir. (Burada tenzih mertebesinin ne olduğu daha iyi anlaşılacaktır. ) Hakkın hile...”
Enfal Suresi

“...si zail olur. Yani arizi olan gayreti ortadan kalkmış olur. Yani taayyünatın vehimden ibaret olan arizi halleri ortadan kalkmış olur. Ve böyle bir kimse ortada, Hakk'ı...”
237 29 35 Ku Ker Yol Ankebût Sûresi Murat Derûni

“...yerek hakikatinden gâfil olma! Nitekim küffâr, Pelgamber-i zîşânın hakikatinden gâfil olup (Furkân, 25/7) “Bu Resûle ne oldu ki, taâm yer ve sokaklarda gezer!” dediler. [28] 809. O bir kimse ki, onu kendi gi...”
235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi Murat Deruni

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...an insan gibi ahsen-i takvîm üzere mahlûk olan hiçbir taayyün mevcûd değildir. Sûret-i insâniyye cemî’-i esmâ ahkâmının fiilen zuhûruna müsâid olduğundan dolayı vücûd,...”
Kelime-i Dâvûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Vücûdiyye

“...e eridi. Binâenaleyh peşin ve ‘âcil olan yüz kıyâmet oldu. Ya’ni yukanda zikrolunan birinci ve üçüncü ve dördüncü peşin ve ‘âcil kıyâmetlerm kendisi oldu ve bu kıyâmetleri hâlen ve zevkan gördü. 767. Ahmed c...”
234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi Murat Deruni

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ümü yok olmakla tercüme ediyoruz. ‘Nefes almayanı ölü telakki etmemizden doğar.’ Kelimenin aslı eceldir ve ecel müddet manasınadır. Müddet zamandır. Eşyanın bu alemdeki görüntü müddetinin sona ermesi var ama...”
123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

“...ktedir. Anlaşılacağı üzere kendi bu hayal âlemini tabir edenin tabir edilemeyen düş görmesi düşünülebilir mi? İkinci olarak şair demektedirler. Kelâm-ı İlâh-i ile kelâm-ı beşeriyi bir birinden ayırama-yan, ü...”
233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi Murat Deruni

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...zât taayyün ve tekâsüfünden başka bir şey değildirler. Ve buna âlem-i emr de denir. Fakat bu tenezzülât-ı vücûddan maksad, kemâl-i zuhûr ve izhâr olduğundan, bu merteb...”
Kelime-i Ya'kûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rûhiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...e (lâ taayyün) Vahidiyyet mertebesine (taay-yünü evvel) Rububiyyet mertebesine de (taayyünü sâni) denmiştir. Daha geniş bilgi “Vahy ve Cebrail” isimli kitabımızda vard...”
19 Sûre-İ Feth

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...ile onu setrettiler; ve taayyün-i Îsevî cihetiyle, “Allah Îsâ’dır”, dediler. Binâenaleyh Allah Teâlâ onları Kur’ân-ı Kerîm’de küfre nisbet edip: “Allâh’ın hüviyeti Mes...”
Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi
“...ûddur, bilfiil hâl-i ademdedir. Henüz libâs-ı taayyün iktisâ etmemiştir. İmdi biz bu hükmümüzü, o çekirdeğin hâricinden almadık; belki hâl-i ademde sübût bulduğu şeyde...”
Kelime-i Üzeyriyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kaderiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...r. Zâhiri olarak Ef’âl âleminde kul olarak, Rabb-ı Hassı ile Esmâ âlemi ve üzerinde bulunan sıfâtlar ile sıfât âlemini de bünyesinde bulundurmaktadır. Ef’âl âlemi itibariyle emr-i teklifiye muhâtabdır. Esmâ...”
178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...ktır! İşte görülüyor ki, taayyün i’tibâriyle Rabb’ine kurbundan nâşî, yağmur efdal-i beşeri teshîr etti. Şu hâlde yağmur vahy ile huzûr-i risâlet-penâhîye nâzil olan r...”
Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...Nasutteku Rabbekümülleziy halekaküm min nefsin vahıdetin ve haleka minha zevceha ve besse minhüma ricalen kesiyran ve nisaen” (Nisa, 4/1). Ve bu taayyünat içinde pek çok suver-i faile ve münfaile zuhûra geld...”
Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...eğene teşbih buyurulmuştur. Bu beyt-i şerifde de memdûhun ancak Hak olduğuna ve bu cihetten dahi bilcümle mezheblerin de, bir mezhebden başka olmadığına işâret buyururlar. Meselâ Mûseviler Hz. Mûsâ’yı medh e...”
Nahl Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...evik ve latîf olan ahırcılar, onun yularının köşesini ve sînesini tutarlar. “Âhır"ın nihayetindeki “cı” edâtı Türkçe’dir; “ahırcı” demek olur ki, sâis ma’nâsınadır. 2073. Ey ayyâr, gerçi sen hafızları görmez...”
Tarık Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...” mertebesi olan tecelli ve tenezzül makamıdır. İkinci yuva ise Vahidiyyet mertebesine tecelli ve tenezzül etmiş olan, oradan “taayyünü sâni-ikinci tecelli olan ilmi İlâhiyyenin mertebe-i ervahta lâtif sûret...”
Yunus Suresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Zira hakikat-i insaniye olan hakikat-i Muhammediye la taayyün olan yani taayyünsüz olan zuhuru olmayan tayin olunmamış, program olarak ortaya çıkmamış olan o mertebe Zat-ı Ahadiyenin, ahadiyet mertebesinin mertebe-i taayyüne tenezzülüdür.”
Sayfa 97

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Silüetler başlamıştır birinde hiç yoktur taaynsüzlük, la taaynün diyorlar buna… İlk zuhura taayyün-i evvel. La taayyün ile taayyüne evvel, birisi ilmi hakikati ilahiye, biri Hakikat-i Muhammedi. Ondan sonra gelen taayyün-i sani, 2.”
FÜSUSU’L HİKEM (01.06.2012 Sohbet: 11)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Ahadiyyetteki feyz-i akdes “lâ-taayyün”dür, feyz-i mukaddes ya’nî vahidiyyet mertebesi ise “taayyünü evvel” ya’nî “birinci taayyün”, esmâ mertebesi ise “taayyünü sânî” ya’nî “ikinci taayyün”dür.”
Sayfa 471

“...âtîdeki beyitte tefsîr buyrulur. Ey azîz, yakînen bil ki, ben yere ve göğe ve arşa da sığmadım. “Yer”den murâd küre-i arz ve “gök”ten murâd bilcümle taayyünât-ı semâvi...”
249 40 42 Ku Ker Yol MÜ'MİN Sûresi Murat Derûni (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...lli mertebelerinden biri gibi göründüğünden hayat-ı kayyumiyetten, kayyumiyyet hayattan ayrılmadığından bir zuhurda toplanmış olmakla yalnız HAY ismi seriliyle bir birini takip eder şekilde buyurulmuştur. So...”
08 Tuhfetul Ussaki

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...Bu yolda kendilerine bir istidad yerleştirilmiştir… Ayrıca onların: - «Evet...» (7/172) Demeleri ise… kendilerinde bir kabullenme durumunun varlığını gösterir. Böyle olunca: Yüce Hakkın mazharı olduklarını...”
166 İ̇nsân-I Kâmi̇l

“...dana gelir. Terbiye, her varlık için yalnızca kendi istidadı ve ihtiyacı ölçüsünde gerçekleşir. Şayet terbiye bu ölçüyü aşarsa, maksadını kaybeder ve anlamı tersine döner. Böyle bir durumda terbiyedeki artış...”
262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...rsün.” “Halka-i hâss”dan murâd, cem’iyyet-i esmâiyye dâiresidir; zîrâ âdem bu dâireye girmeye müstaiddir, onu bu isti’dâddan uzaklaştıran, sûret-i zâhireye nazan ve âlem-i süflîye olan meylidir. 3518. Bu hal...”
164 2 Esmâ’ül Hüsna

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...yiniz.) diye bir de emir vardır. 2-Taayyünü Evvel, toplu olan esmâ ve sıfatı 15 ilahiyyenin tezahürüdür. Ehadiyette gizli olan burada aşikâr olur, buna tecelli-i evvel dahi derler. (Ben bir gizli hazine idim...”
84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü

Terzibaba - Necdet Ardıç
“...muştur. Araba, tarikat mertebesi yani Esmâ mertebesi ma’nâlanmasıdır. “Yıldız-Necm” Efendi Babamın 53 numaralı sıra sûresidir. Selâm Efendi Babamın Rabbi hassı olduğuna göre Abdüsselâm’da nokta zuhur mahalli...”
163 1 Esmâ’ül Hüsnâ

Ahmed Avni Konuk
“nü latf ve Âdem'in beşeriyyetinin kesif olmakla, bu cihetle cinsiyetlerinin yekdigerine muhâlif olması, mâni'-i mukâyese değildir. Esas, celâle mazhariyyettir. Zirâ İblis, ile, GL, çiz ( قَالَ أَنَا۠ ”
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

“...ın mebdei ve menşeidir. Bütün mertebelerin başlangıcı, kaynağı ve çıkış yeridir. Ve binaanaleyh bil cümle taayyünatı şamildir. Yani bütün zuhurları kendi bünyesinde toplamıştır. Vücutta ona müsavi ve naziri...”
253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni

“...النجم ) “Necm suresi” bilindiği gibi “18 âyeti” (مِراج) mi’rac âyetidir. Âyet (işâret) ile yolumuzda 40 dersi tekmil târik bitirmek demek budur. Cümle târîkleri yani yolları bir edip, Fırka-i Naciye ehli old...”
265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni
Bilgiler
- era
- klasik
- arabic
- التعيّن
- domain
- tasavvuf
- related_to
- tecelli,ahadiyyet,vahidiyyet