İçeriğe atla

Âdemiyye Fassı'nda peygamber Hz. Âdem'in hangi sahnesi merkezîdir?

Fass İçeriği0 görüntülenme8 kaynak
Kısa cevap

Âdemiyye Fassı'nda peygamber Hz. Âdem'in merkezî sahnesi, meleklerin ona secde etmesi olayıdır. Bu secde, Âdem'in ilâhî isimlerin tamamını taşıyan câmî bir mahal olması ve Hak'ın halîfesi olarak kâinattaki özel konumunu ifade etmesi sebebiyle büyük bir hikmet taşır. Bu sahne, insanın Hak ile olan özel ilişkisinin ve esmâ-i ilâhiyye'nin tecellî mahalli olmasının bir göstergesidir¹·²·³.

Detaylı cevap

Âdemiyye Fassı'nda Hz. Âdem'in merkezî sahnesi, meleklerin ona secde etmesidir. Bu secde, Âdem'in mânâ-yı Âdemiyye'sinin müthiş bir şaheser, görüntü ve bilgilendirme ile hazırlandığını ve ibret verici bir olay olduğunu açıkça gösterir¹·²·³. Bu durum, Âdem'in ilâhî isimlerin tamamını öğrenmiş olmasıyla yakından ilişkilidir. Nitekim Bakara 31'deki "allemehu'l-esmâ'e küllehâ" (ona bütün isimleri öğretti) ayeti, Âdem'in bu câmî mahalliyetini delillendirir. Bu câmî mahalliyet, aynı zamanda Ahzâb 72'de geçen "emânet"in tasavvufî yorumuyla da örtüşür; zira emânet, "esmâ-i ilâhiyye'nin câmî mahalliyeti" olarak açıklanır ve insan bu emâneti yüklenmiştir. Hz. Âdem, başlangıçta bir insan olarak zuhur etmiş, ancak Muhammedi hakikatler onda dahi mevcut olmuştur⁴·⁵. Âdem'in sûreti, ilâhî sûretten meydana gelmiştir; onun hem zâhirî hem de bâtınî, ruhânî ve nûrânî bir sûreti vardır⁶. Bu secde sahnesi, Âdem'in sadece bedensel bir varlık olmadığını, aynı zamanda ruhların babası olan Peygamberlerin Sonuncusu Efendimiz'in ruhânî soyundan geldiğini de ima eder⁷. İnsanların peygamber gelmezden önce tek bir ümmet olduğu zaman ve hâl, ilk peygamber olan Hz. Âdem'den önceki zaman ve hâl ile ilişkilendirilir ve bu durum, insanoğlunun ortaya çıkışı meselesinin incelenmesini gerektirir⁸.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Altı Peygamber — Hz. Âdem · s.52“Böylece bütün âlem’de ve âdem’de mevcud Hakk’ın varlığını yok ve inkâr, aslında yok olan hayal, vehim ve heva üzere olan anlayışları, gerçek anlayış ve bilgiler”Oku
  2. 2A’râf Sûresi · s.23“Böylece bütün âlem’de ve âdem’de mevcud Hakk’ın varlığını yok ve inkâr, aslında yok olan hayal, vehim ve heva üzere olan anlayışları, gerçek anlayış ve bilgiler”Oku
  3. 3Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2) · s.190“Böylece bütün âlem’de ve âdem’de mevcud Hakk’ın varlığını yok ve inkâr, aslında yok olan hayal, vehim ve heva üzere olan anlayışları, gerçek anlayış ve bilgiler”Oku
  4. 4Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000) · s.159“Nasıl ki Âdem (as) başlangıçta bir insan idi sonra biz onun zuhurları olduk kopyaları olduk, ama biz kopyayız aslında merkez olan Âdem’dir. Gerçi merkez Muhamme”Oku
  5. 5Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000) · s.158“Nasıl ki Âdem (as) başlangıçta bir insan idi sonra biz onun zuhurları olduk kopyaları olduk, ama biz kopyayız aslında merkez olan Âdem’dir. Gerçi merkez Muhamme”Oku
  6. 6TB. Kelime-i Muhammediyye · s.187“Zîrâ sûret-i Âdemiyye, suret-i ilahiyeden meydana geldi, yani Âdem’in sureti yani cümle varlığı Âdem diye belirtilen evvela Âdem’de (a.s.) formunu bulan yani il”Oku
  7. 7Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 · s.100“Âdem'dir ve mana balığı da "ruhların babası" olan Peygamberlerin Sonuncusu Efendimiz'dir. Bu sebeple sen bedenen Hz. Âdem'den ve ruhen Peygamberlerin Sonuncusu'”Oku
  8. 8Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 · s.2926“Âdem'in intikâlinden sonra getirdiği şeriat-ı âdemiyyenin ahkâmı bozuldu, halk müteferrik oldu; deriz ki; bu bozulan ahkâmda halk ya ittihâd etti veyâ ihtilâf ü”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.