Âdemiyye Fassı'nın 'Hikmet-i İlâhî' adıyla anılmasının hikmeti nedir?

Fusûsu'l-Hikem'de her peygamberin temsil ettiği bir hikmet bulunur ve Âdem (a.s.)'a atfedilen hikmet, 'Hikmet-i İlâhî' olarak adlandırılır. Bu isimlendirmenin temelinde, ilâhîliğin, Cenâb-ı Hakk'ın tüm isimlerini ve sıfatlarını kuşatan bir mertebe olması yatar. Âdem (a.s.) ise, bu kemâlât âleminin anahtarı konumundadır². İbn Arabî, ilahlık hikmetinin Hz. Âdem'e tahsis edilmesini, insanın Allah'ın yeryüzündeki halifesi olmasıyla açıklar. Bu halifelik makamı, insanı diğer tüm varlıklardan üstün kılar ve aynı zamanda tüm âlemin insana boyun eğdirilmesini ifade eder¹. Âdem Fassı'nda, meleklerin Hz. Âdem'e secde etmesi olayı üzerinden bu hakikat vurgulanır. İnsan, "câmi' varlık" olarak nitelendirilir; yani bütün varlıkların özünü kendinde barındıran ve Allah ile yaratılmışlar arasında bir vasıta olan varlıktır¹. Bu durum, Âdem'in (a.s.) ilâhî isim ve sıfatların tecelligâhı olarak, ilâhî hikmetin en kapsamlı şekilde kendisinde tezahür etmesinin hikmetini oluşturur.