Ceberût ve Melekût'un ortak zemini nedir?
Ceberût ve Melekût âlemlerinin ortak zemini, her ikisinin de Hak Teâlâ'nın zuhura getirdiği ve O'nun azametini, kudretini ve isimlerini yansıtan ruhânî mertebeler olmalarıdır. Her iki âlem de beş mertebeli vücud sıralamasında (lâhût-ceberût-melekût-misâl-nâsût) yer alır ve lâhût âleminden (Zât-ı İlâhî) zuhur eden varlık mertebeleridir. Ceberût, akl-ı evvel ve rûh-ı a'zamın bulunduğu sıfat âlemi iken¹, Melekût ise ruhânî varlıkların ve esmâ âleminin² zuhur ettiği mertebedir. Bu iki âlem, Hak'tan gelen "coşma" veya "zâtî meyil" neticesinde ardışık olarak meydana gelmişlerdir³·⁴.
Detaylı cevap
Ceberût ve Melekût âlemleri, tasavvufî vücud mertebeleri içinde lâhût âleminden sonra gelen ve nâsût âleminden önce yer alan ruhânî âlemlerdir. Ortak zeminleri, her ikisinin de Hak Teâlâ'nın "küntü kenzen mahfîyyen fe ahbibtü en u’rafe" (gizli bir hazineydim, bilinmeyi sevdim) düsturu gereği, Zât-ı İlâhî'nin "coşması" veya "zâtî meyil" ile zuhura gelmiş olmalarıdır³·⁴. Bu zuhur, bir mertebeden diğerine geçiş şeklinde gerçekleşir; Ceberût âlemi coşunca Melekût âlemi meydana gelmiştir³.
Ceberût âlemi, "akl-ı evvel" ve "rûh-ı a'zam"ın bulunduğu mertebedir ve aynı zamanda sıfat âlemi olarak da tanımlanır¹. Bu mertebe, Hak'ın azametini ve kudretini temsil eder⁵. Melekût âlemi ise Ceberût'tan sonra zuhur eden, ruhânî varlıkların (melâike) ve esmâ âleminin mahallidir². Bu âlem, Cenâb-ı Hakk'ın isimlerinin zuhura geldiği mertebe olarak da ifade edilir ve dünyadaki oluşumları meydana getiren bir özelliğe sahiptir². Her iki âlem de beş duyu ile değil, keşf ve ilham yoluyla idrâk edilebilen bâtınî bilgi alanına girer (İlim). Dolayısıyla, Ceberût ve Melekût, Hak'ın zuhurunun farklı ve ardışık mertebeleri olup, O'nun isim ve sıfatlarının tecellî ettiği ruhânî âlemler olmaları bakımından ortak bir zemine sahiptirler.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2) · s.143“Mülk âlemi - Madde âlemi Melekût âlemi - Esmâ âlemi Ceberut âlemi - Sıfat âlemi Burada belirtilen üç ilâh bâtınen bu mertebelere iltifat edenlerin ilâhlarıdır. ”Oku
- 2Yehova Şahitleri ile Mülâkât · s.49“Terzi Baba: Melekût’un bir başka ifâdesi de esmâ âlemi yâni Cenâb-ı Hakk (c.c)’ın isimlerinin zuhura geldiği mertebedir ve rûhlar âlemi de denilir. İşte o merte”Oku
- 3Kamer Sûresi · s.153““Lahut” da derler... “ küntü kenzen mahfîyyen fe ahbibtü en u’rafe”, “gizli bir hazineydim ”, hükmüne ve düsturuna göre; “Zat’ı ilahî” coşarak “ceberut âlemi” n”Oku
- 4Lübbü'l-Lübb (Özün Özü) · s.13““ küntü kenzen mahfîyyen fe ahbibtü en u’rafe”, “gizli bir hazineydim ”, hükmüne ve düsturuna göre; “Zat’ı ilahî” coşarak “ceberut alemi” ni zuhura getirdi... O”Oku
- 5Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 · s.4262“Ceberüt: Cebbarlık; büyüklük, azamet, Kibriyâ; pek ziyâde kibir; âlem-i ceberüt. Cebr: Zorlama. LÜGATÇE cebren: Zorlama süretiyle. Cebri: Cebriye mezhebine mens”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.