İlyâsiyye Fassı'nın anahtar âyeti olan Sâffât 123-130 nasıl okunur?

Sâffât Sûresi'nin 123-130. âyetleri, Hz. İlyas'ın kıssasını ve onun tevhîd mücadelesini merkeze alır. Bu âyetler, "İlyâsiyye Fassı" olarak adlandırılan tasavvufî bir yorumun temelini oluşturur. İlk olarak, 123. âyet Hz. İlyas'ın peygamberlerden olduğunu belirtir¹. Bu, onun Allah tarafından seçilmiş ve görevlendirilmiş bir elçi olduğunu gösterir. Ardından 124. ve 125. âyetlerde, Hz. İlyas'ın kavmine yönelik tevhîd çağrısı yer alır: "Siz Allah'tan korkmaz mısınız? Ba'l'e tapıp hâlıkların en güzelini bırakır mısınız?"¹. Bu ifadeler, Hz. İlyas'ın kavminin putperestliğe saplandığını ve Allah'ın birliğini unuttuğunu açıkça ortaya koyar. Tasavvufî bakış açısıyla bu durum, sâlikin kendi nefsindeki putları, yani dünyevî arzuları ve batıl inançları terk etmesi gerektiğine işaret eder.

126. âyet, Allah'ın hem Hz. İlyas'ın hem de önceki atalarının Rabbi olduğunu vurgulayarak tevhîd inancını pekiştirir¹. Bu, Allah'ın ezeli ve ebedi birliğini, her şeyin hâlıkı ve yöneticisi olduğunu hatırlatır. 127. âyet, kavminin Hz. İlyas'ı yalanladığını ve bu yüzden azaba uğrayacaklarını bildirir¹. Bu, Hak'tan yüz çevirenlerin karşılaşacağı akıbetin bir uyarısıdır. Ancak 128. âyet, Allah'ın ihlaslı kullarının bu azaptan müstesna olduğunu belirtir¹. Bu, samediyyetin bir vechesi olarak, Hak'ka tam bir teslimiyetle yönelenlerin, yani riyadan uzak duranların kurtuluşa ereceğini gösterir.

127. âyet, sonraki nesiller arasında Hz. İlyas'a güzel bir anı bırakıldığını ifade ederken, 130. âyet de ona "İlyâsîn'e selam olsun" diyerek Allah'ın rahmetini ve övgüsünü sunar¹. Bu âyetler, sâlikin Hak yolunda gösterdiği sebatın ve ihlasın, hem bu dünyada hem de ahirette karşılığını bulacağını, Allah'ın salih kullarını her zaman yücelteceğini ve onlara selam edeceğini gösterir. Bu bağlamda, "kalb-i selim" sahibi olmak, yani tertemiz bir yürekle Allah'a yönelmek, bu selamete ulaşmanın anahtarıdır².