İçeriğe atla

İttisâl ve İnfisâl'ı karıştırmak ne tür bir hatâya yol açar?

Kavram FarkıOrta düzey0 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

İttisâl ve infisâl kavramlarını karıştırmak, tasavvufî sülûkta kişinin Hakk'tan uzaklaşmasına, vehim ve hayal kuvvetlerinin etkisiyle sapık fikirlere kapılmasına ve nefsin hatalarına düşmesine yol açar. Bu karışıklık, Hakîm isminin tecellisiyle gelen hikmetli açılımların yanlış anlaşılmasına ve kalbe gelen bilgilerin irfân eğitimi olmaksızın tehlikeli bir şekilde yorumlanmasına sebep olur. Zira irfânî bilgilerle eşyanın hakikatini kavramak ve vahiy ile ilhamdan doğru bilgi almak yerine, kişi nefsinin ve dünyanın lezzetlerine dalabilir¹·².

Detaylı cevap

İttisâl ve infisâl kavramlarının doğru anlaşılması, tasavvuf yolcusu için hayati öneme sahiptir. Bu kavramların karıştırılması, kişinin mânevî yolculuğunda ciddi sapmalara neden olabilir. Özellikle Hakîm isminin tecellisiyle kulun gönlüne açılan hikmetli bilgiler, eğer doğru bir irfân eğitimiyle desteklenmezse, vehim ve hayal kuvvetleri tarafından saptırılabilir²·³. Bu durum, kalbe gelen her bilginin Hakk'tan geldiği yanılgısına düşülmesine ve dolayısıyla sapık fikirlere yönelme ihtimalinin artmasına yol açar². İrfân eğitimi, eşyanın hakikatini ve ilmi ledün bilgilerini doğru bir şekilde idrak etmeyi sağlar; aksi takdirde kişi, nefsinin hatalarına ve dünyanın lezzetlerine kapılarak ilahi nur ile aydınlanmış doğru yoldan uzaklaşır³·¹. Bu karışıklık aynı zamanda, tasavvufî yolculukta mürşidin rolünü de yanlış anlamaya sebep olabilir. İnsan-ı kâmil mürşid, nefse ait hazların yolunu kapatarak Hakk yolcusuna mânevî ve ruhani bostanların kapılarını açar⁴. Ancak ittisâl ve infisâl arasındaki farkı göremeyen bir sâlik, bu rehberliği doğru değerlendiremeyebilir ve kendi içsel dönüşüm sürecini (entropik aydınlanma) yanlış yorumlayarak nefsin daralması ve nefsi emmarenin esaretinden kurtulma sürecini tehlikeye atabilir⁵. Sonuç olarak, bu kavramların doğru idrak edilmemesi, kişinin Hakk'a ulaşma gayesini sekteye uğratır ve mânevî hedeflerinden uzaklaşmasına neden olur⁶.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6 · s.1699“Yine ilahi nur ile aydınlanmış olan doğru yoldan kaçarsın ve o ilim ve hikmet silahını bırakıp nefsin hatalarına ve dünyanın lezzetlerine dalarsın. Yine ilahi n”Oku
  2. 2En'âm Sûresi · s.114““Hakîm” isminin sahibi olan Allah (c.c.) kuluna bir şeyi açmayı murat ettiği zaman bu ismin hakimiyyet-i altında ve kontrolunda o kuluna hikmetiyle birlikte gön”Oku
  3. 3Zuhruf Sûresi · s.98“Önden hayal kuvvetleri, arkadan vehim kuvvetleri, sağdan aklı cüzün programını karıştırmak suretiyle ve soldan nefsi cüze iğva verme suretiyle yoldan çıkarır. A”Oku
  4. 4Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 · s.70“Eğer o memenin yolunu onun üzerine bağlarsa, yüz bostan yolunu onun üzerine açar. &10024; 47. Eğer o memenin yolunu onun üzerine bağlarsa, yüz bostan yolunu onu”Oku
  5. 5Ra'd Sûresi · s.315“Bu bir tür entropik aydınlanma sürecidir: ego daralır, nefsi emarenin esareti sona ererken kalbin özgürlüğü artar. Görünürde bir eksilme olan bu süreç, aslında ”Oku
  6. 6İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.81““Ehli sünnet vel cemeat” yolunu irfâniyetle destekleyip batıni yaşamımızı da faaliyete geçirebildiğimiz gün, İslâm topluluğu olarak hedefimize vardığımız gün ol”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.