Kâb-ı Kavseyn kavramı için Muhammediyye Fassı'ndaki anahtar mekanizma nedir?

Kâb-ı Kavseyn, tasavvufun zirve mertebesi olup, Hz. Peygamber'e mahsus olmakla birlikte sâlikler için bir idealdir. Muhammediyye Fassı'nda bu kavram, Hz. Peygamber'in "mahbûbiyyet" ve "ferdiyyet" makâmlarıyla açıklanır. "Mahbûbiyyet", Allah'ın sevgilisi olma hâlini, "ferdiyyet" ise tek ve eşsiz olma durumunu ifâde eder. Bu iki hâl, Kâb-ı Kavseyn mertebesinde birleşerek Hakîkat-i Muhammediyye'nin tevhidin en üst zuhuru olarak ortaya çıkmasını sağlar (K1-184, Mertebe-i Muhammediyye).

Kâb-ı Kavseyn, "iki yay"ın sırrıyla açıklanır: bir yay "vücud-ı vâcib" (Hak'ın zorunlu vücudu), diğer yay ise "vücud-ı mümkin" (yaratılmış vücud) olarak yorumlanır. Hz. Peygamber'in mertebesi, bu iki yay arasında, vücud-ı vâcib ile mümkinin tam ortasında bir kavşak noktasıdır. "Ev ednâ" (veya daha yakın) ifâdesi ise, bu yakınlığın "iki yay arası" ifâdesinden bile öte, mesâfesiz bir yakınlık olduğunu vurgular. Bu mertebe, aynı zamanda "hiçlik" (0) dâiresi olarak da tanımlanır ve Ahadiyyet mertebesiyle, yani tüm mertebelerin içinde bulunduğu ve birleştiği nokta ile ilişkilendirilir¹·². İki kavisten birinin "ilm-i İlâhî", diğerinin ise "ilm-i hakikat-i Muhammedî" olduğu ve bunların Hz. Ahadiyyet'te birleştiği belirtilir³. Bu durum, 18 bin âlemin özü olan İnsan-ı Kâmil'in, Kâb-ı Kavseyn dâiresinde tecellî ettiğini gösterir⁴·⁵.