Necdet Ardıç (Terzibaba) Nefes-i Rahmânî hakkında ne der?

Necdet Ardıç, tasavvufî eserlerinde ve sohbetlerinde Nefes-i Rahmânî kavramına geniş yer vermiştir. Kendisi, Uşşâkî tarikatının günümüzdeki önemli mürşidlerinden olup, İrfan Mektebi (Hakk Yolu) gibi eserleriyle tanınır³. Terzibaba, Nefes-i Rahmânî'yi, Hakk'ın kâinatı halk etme ve sürekli varlıkta tutma işleyişinin bir ifadesi olarak görür. Bu, "Rahmân'ın nefesi" anlamına gelen ve tasavvuf mâverâsının en derin terimlerinden biri olan Nefes-i Rahmânî'nin temel tanımıyla örtüşür.

Necdet Ardıç'ın açıklamalarına göre, Cenâb-ı Hakk, Rahmânî nefesiyle âlemlerdeki varlığını "ceste ceste tatbikata daim koymaktadır"¹. Bu ifade, Hakk'ın halk etme ve tecellî etme fiilinin kesintisiz ve sürekli olduğunu gösterir. Her varlık, kendi mazhariyetine göre, yani Hakk'ın o varlıkta tecellî etme biçimine uygun olarak "nefsî olarak kendi görünmektedir"¹. Bu durum, Nefes-i Rahmânî'nin, Hakk'ın kâinatı nefes-vâri olarak halk ettiği ve tecellîlerin yenilendiği düşüncesiyle paralellik arz eder.

Terzibaba, Nefes-i Rahmânî'nin Hakk'ın eşyada zuhur etmesinin bir yolu olduğunu da belirtir: "Hakk şey âleminde eşya ile gözükmesi lâzım. Nefesi rahmân. Şeyyiyet âleminde eşya olup, 'İnneni ene Allah' diyerek maddenin mânâ olduğunu tasdik ediyor"². Bu, Nefes-i Rahmânî'nin, Hakk'ın zâtının ve sıfatlarının âlemde tecellî etmesini sağlayan ilâhî bir soluk olduğu anlamına gelir. Bu tecellîler sayesinde, madde âleminde dahi Hakk'ın varlığı ve birliği idrak edilebilir. Necdet Ardıç'ın bu yaklaşımı, Nefes-i Rahmânî'nin "ilâhî küllî hikmet" ile olan bağlantısını da ortaya koyar; zira Rahmânî nefesin fıtrî şekillerde ve fıtrî şekillerin de Rahmânî nefeste ortaya çıkması, Hakk yolcusuna ilâhî küllî hikmeti açığa çıkarır⁴.