Nefs-i râdıyye ile Nefs-i merdıyye hangi Fass'ta birleşir?
Nefs-i râdıyye ile Nefs-i merdıyye, Fecr Sûresi'nin 27-28. ayetlerinde geçen "yâ eyyetühe'n-nefsu'l-mutmainneh, irci'î ilâ rabbike râdıyeten merdıyyeh" ifadesinde birleşir. Bu ayet, mutmainne nefse hitap ederek Rabbine râzı olarak ve râzı kılınmış olarak dönmesini emreder ve böylece rızanın hem kuldan Hakk'a (râdıyye) hem de Hakk'tan kula (merdıyye) yönelik olduğunu gösterir.
Detaylı cevap
Nefs-i râdıyye, yedi nefs mertebesinin beşinci basamağı olup "râzı olan nefs" anlamına gelir. Bu mertebede sâlik, Hakk'ın takdirine kalben râzıdır; sıkıntı veya rahatlık arasında bir fark gözetmez. Nefs-i râdıyye'nin yaşantısında başa gelen her hâle rıza gösterme çabası, tevekkül hâlinin gelişmişliği ve Hakk'ın rızasını kazanamamaktan korkma gibi özellikler bulunur¹. Ahlâkı hoşgörü, tevekkül, sabır, teslim ve rıza hâlidir¹. Rengi sarıdır²·³·⁴. Nefs-i râdıyye'nin bir yüzü mutmainneye, diğer yüzü ise merdıyye'ye bakar¹. Nefs-i merdıyye ise yedi nefs mertebesinin altıncı basamağıdır⁵·⁶. Bu mertebede Hakk da sâlikten râzı olur, yani rıza iki yönlü bir hâl alır. Nefs-i merdıyye'nin rengi siyahtır²·³·⁴. Nefs-i merdıyye'nin de bir yüzü râdıyye'ye, diğer yüzü sâfiyye'ye bakar⁷. Fecr Sûresi'nin 27-28. ayetleri, hem mutmainne nefsi hem de râdıyye ve merdıyye mertebelerini içerir. Bu ayetlerdeki "râdıyeten merdıyyeh" ifadesi, kulun Hakk'tan râzı olması (râdıyye) ve Hakk'ın da kuldan râzı olması (merdıyye) hâlini bir araya getirerek, bu iki mertebenin rıza makamında bütünleştiğini gösterir⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.39“Yaşantısı: Nefs-i Râdiyenin iki yüzü vardır. Biri Mutmeinneye, diğeri Merdiyye ye bakar. Başına gelen her hâle rıza göstermeye çalışır. Büyük cehd içinde olur. ”Oku
- 2Bakara Sûresi · s.155“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 3Bakara Dosyası · s.378“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 4Altı Peygamber (Cilt 4) · s.250“Nef-i emmânin rengi gri tonlarıdır. Nefs-i levvâme de kırmızı, nefs-i mülhime de yeşil, mutmeinne de beyaz, nefs-i râdıyye de (sarı,) nefs-i merdıyye de siyah, ”Oku
- 5Kelime-i Tevhîd · s.161“Bu mertebeler ise, yukarıdan aşağı 6 - Nefsi Merdiyye 6 - Nefs-i Merdiyye 5 - Nefs-i Radiyye 4 - Nefs-i Mutmainne 3 - Nefs-i Mülhime mertebeleridir.”Oku
- 6Vahiy ve Cebrâîl · s.72“Nefs-i emmmare, 2. Nefs-i levvame, 3. Nefs-i mülhime 4. Nefs-i mutmeinne 5. Nefs-i radiye 6. Nefs-i merdiyye 7. Nefs-i safiye, diye isimlendirmişlerdir. Bunlard”Oku
- 7İrfan Mektebi ve Hakk Yolu · s.44“Yaşantısı: Nefs-i Merdiyye nin iki yüzü vardır . Biri Râdiyye ye diğeri Sâfiyye ye bakar. Henüz daha beşeri varlığından tam sıyrılamamış olmakla birlikte bu hal”Oku
- 8Bir Ressam Hikâyesi · s.212“4. “ Nefsi Mutmainne ” de, 5. “ Nefsi Raziye ” de, 6. “ Nefsi Marziye ” de, “ya eyyetühen nefsül mutmeinnetü irci’ıy ilâ rabbiki radıyeten merdıyyeten” (Fecr 89”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.