Nübüvvet ile Risâlet arasındaki sıra nasıldır?
Nübüvvet ve risâlet arasındaki ilişki, tasavvufî anlayışta bir mertebe ve kapsam farkına dayanır. Her resûl aynı zamanda nebîdir, ancak her nebî resûl değildir; bu durum risâletin nübüvvetten daha özel ve kapsamlı bir makam olduğunu gösterir. Nübüvvet, Allah'tan haber alma ve vahy iletilme makamı iken, risâlet bu alınan haberi insanlığa tebliğ etme ve şer'î ahkâm getirme makamıdır. Bu iki makam, velâyet dairesi içinde özel rütbeler olup¹, velâyet olmaksızın nübüvvetin gerçekleşmeyeceği, ancak nübüvvet olmaksızın velâyetin gerçekleşebileceği belirtilir². Risâlet ve nübüvvet, dünya hayatında peygamberlerden olan velîlerde geçici bir sıfat olup, peygamberin dünya yurdundan ayrılmasıyla kalkar; velâyeti ise ahiret âlemlerinde devam eder³.
Detaylı cevap
Nübüvvet ve risâlet arasındaki sıra, tasavvufî düşüncede bir hiyerarşi ve işlevsel farklılık arz eder. Nübüvvet, "peygamberlik, haber alma" anlamına gelir ve Allah'tan kuluna özel haber verilmesi, yani vahyin iletilmesi makamıdır. Risâlet ise "elçilik, mesaj götürme, tebliğ" demektir ve Allah'tan insanlığa şer'î ahkâm ve kitap getirme makamıdır. Bu tanımlar, risâletin nübüvvetin daha özel ve kapsamlı bir mertebesi olduğunu ortaya koyar. Zira her resûl nebîdir, yani vahiy alır; ancak her nebî resûl değildir, yani her nebîye tebliğ görevi ve şeriat getirme sorumluluğu verilmemiştir. Klasik ifadeyle, "küllü resûl nebîyy ve leyse küllü nebîyy resûl" (her resûl nebîdir, ama her nebî resûl değildir).
Bu iki makam, velâyet dairesi içinde özel rütbeler olarak kabul edilir¹. Velâyet, nübüvvet ve risâletten daha umumîdir; zira her resûl nebî olduğu gibi, her nebî de velîdir. Ancak her velî, resûl de değildir, nebî de değildir⁴. Bu durum, velâyetin nübüvvet ve risâletin temelini oluşturduğunu gösterir; velâyet olmaksızın nübüvvet gerçekleşmez, fakat nübüvvet olmaksızın velâyet gerçekleşebilir². Nübüvvet ve risâlet, dünya hayatında peygamberlerden olan velîlerde geçici bir sıfattır. Resûlün dünya yurdundan ayrılmasıyla bu özel rütbeler kalkar; ancak velâyeti, ahiret âlemlerine intikalinden sonra da devam eder³. Bu, nübüvvet ve risâletin şer'î hükümlerle gelmiş ve şeriatın bütün mertebeleri kapsamına almış olmasından kaynaklanır⁵. Kader sırrı tahakkuk ettiğinde, makam-ı velâyet sağlam kalır ve nübüvvet ve risâlet makamı onda gizlenmiş, yok olmuş olur, zira onlara ihtiyaç kalmaz⁴.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Kelime-i Üzeyriyye · s.165“Bu sebeple nübüvvet ve risâlet, velâyet dairesinin içinde iki özel rütbedir. Ve tecellî ile kader sırrı ortaya çıktığı zaman, velâyet makamı kuvvetli olur ve nü”Oku
- 2TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye · s.171“Nübüvvet ve risâlet ise, dünya oluşumunda, enbiyâdan olan evliyada bir sıfat-ı ârıza ve velayet dâiresinin içinde bir mertebe-i mahsûsadır. Yani nübüvvet ve ris”Oku
- 3Kelime-i Üzeyriyye · s.162“Nübüvvet ve risâlet ise, dünya hayatında, peygamberlerden olan velîlerde geçici bir sıfat ve velâyet dairesi içinde özel bir mertebedir. Bu sebeple velâyet olma”Oku
- 4TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye · s.172“Ve velayet, nübüvvet ve risâletten daha umumidir. Çünkü her resul nebî olduğu gibi, her nebî de velîdir. Fakat her velî, resul de değildir, nebî de değildir. Bi”Oku
- 5Genç ve Elmas Dosyası · s.149“Ancak bu mertebe de diğerlerinden farklı olarak bir şeye daha dikkat çekmemiz gerekmektedir ki, o da “Risâlet ve Nübüvvet”tir. Risâlet ve Nübüvvet ise şeriat hü”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.