Nübüvvet ve Risâlet hangi noktada ayrışır?
Nübüvvet ve risâlet, tasavvufî anlayışta velâyet dairesi içinde yer alan, ancak farklı işlev ve mertebelere sahip iki özel rütbedir. Nübüvvet, Allah'tan vahiy yoluyla bilgi alma makâmı iken, risâlet bu alınan bilgiyi insanlığa tebliğ etme, şer'î ahkâm ve kitap getirme makâmıdır. Her resûl nebîdir, ancak her nebî resûl değildir; bu durum risâletin nübüvvetten daha özel ve kapsamlı bir vazife olduğunu gösterir¹. Nübüvvet ve risâlet, peygamberlerin dünya hayatında sahip olduğu geçici sıfatlar olup, vefatlarıyla sona ererken, velâyetleri ahiret âlemlerinde devam eder¹.
Detaylı cevap
Nübüvvet ve risâlet arasındaki temel ayrım, "haber alma" ve "haber götürme" işlevlerinde belirginleşir. Nübüvvet, Allah'ın peygamberlerine bilgi indirmesi olan vahiy yoluyla Hak'tan özel haber alma makâmıdır (K1-306, Vahiy). Bu makam, peygamberin ilâhî bilgilere doğrudan erişimini ifade eder. Risâlet ise, nübüvvet makamında alınan bu ilâhî bilgileri ve şer'î hükümleri insanlığa tebliğ etme, yani mesajı ulaştırma görevidir. Bu nedenle, her resûl (elçi) aynı zamanda nebî (peygamber) olmak zorundadır, çünkü tebliğ edilecek bir mesajın öncelikle alınmış olması gerekir. Ancak her nebî resûl değildir; bazı peygamberler vahiy alıp kendi nefislerinde yaşarken, bunu geniş kitlelere tebliğ etme göreviyle yükümlü kılınmamış olabilirler¹.
Tasavvufî açıdan bakıldığında, nübüvvet ve risâlet, velâyet dairesi içinde iki özel rütbe olarak kabul edilir². Velâyet, nübüvvetin bâtını (iç yüzü) iken, nübüvvet velâyetin görünen yüzüdür³. Velâyet olmaksızın nübüvvet gerçekleşmez, ancak nübüvvet olmaksızın velâyet gerçekleşebilir¹. Bu durum, velâyetin daha genel ve kapsayıcı olduğunu gösterir⁴. Peygamberlerin dünya hayatındaki nübüvvet ve risâlet rütbeleri, vefatlarıyla birlikte sona ererken, velâyetleri ahiret âlemlerinde devam eder¹. Hz. Muhammed ile nübüvvet ve risâlet zahiren mühürlenmiş olsa da, bâtınen velîler tarafından risâlet, âlimler tarafından da nübüvvet, yeni hükümler getirmeksizin, mevcut vahiylerin ilâhî ilhamlarla açıklanması ve yeni nesillere aktarılması şeklinde devam etmektedir⁵.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.
- 1Kelime-i Üzeyriyye, s. 162“Buna göre nübüvvet ve risâlet, velâyet dairesinin içinde iki özel rütbedir. Ve tecellî ile kader sırrı açığa çıktığı zaman, velâyet makamı güçlü ve nübüvvet ve ”Oku
- 2Kelime-i Üzeyriyye, s. 165“Buna göre nübüvvet ve risâlet, velâyet dairesinin içinde iki özel rütbedir. Ve tecellî ile kader sırrı açığa çıktığı zaman, velâyet makamı güçlü ve nübüvvet ve ”Oku
- 3Kelime-i Hârûniyye, s. 79“Cevap: Üzeyr Faslı'nda da geçtiği üzere, nübüvvet (peygamberlik) velâyetin (evliyalığın) görünen yüzü, velâyet ise nübüvvetin bâtınıdır (iç yüzüdür). Ve bir pey”Oku
- 4Kelime-i Lûtiyye, Bölüm 172“Ve velayet, nübüvvet ve risâletten daha umumidir. Çünkü her resul nebî olduğu gibi, her nebî de velîdir. Fakat her velî, resul de değildir, nebî de değildir. Bi”Oku
- 5Meryem Sûresi, s. 48“Efendimiz ile zâhiren ve şer’an mühürlü Nübüvvet ve risâlet son bulmuştur, ancak bâtınen velilerimiz tarafından Risâlet, âlimlerimiz tarafından da Nübüvvet deva”Oku
Dayandığı eserler
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.