Nusret Tura Sırat-ı Müstakîm hakkında ne der?
Nusret Tura'nın Sırat-ı Müstakîm hakkındaki görüşleri, Uşşâkî geleneği içinde, tasavvufî bir seyir ve irfanî bir idrak ekseninde şekillenir. Sırat-ı Müstakîm'i yedi nefs mertebesi (et-turu seba) üzerine yapılan bir nefis seyri olarak tanımlar ve bu yolun insanı Sıratullah'a, yani Allah'ın yoluna ulaştırdığını belirtir. Ona göre, şeriat sosyal yaşantıyı düzenlerken, Sırat-ı Müstakîm ve ardından gelen Sıratullah, Hakk ehli ve irfan ehli olmanın yoludur. Bu yolculuk, Kâbe-i Muazzama'dan Kudüs-ü Şerif'e yapılan bir yolculuğa benzetilir ve ancak Ümmet-i Muhammed'e açık olan kemalli ve bütün mevcudatı kapsayan bir yoldur¹·².
Detaylı cevap
Nusret Tura'ya göre Sırat-ı Müstakîm, tasavvufî sülûkun temelini oluşturan bir seyirdir. Bu seyir, "et-turu seba" olarak adlandırılan yedi nefs mertebesi üzerine yapılan nefis çalışmasıdır³·². Hz. Musa'nın getirdiği dokuz levhadan kavmine açıkladığı yedi levha üzerine kurulu bu yol, sâlikin nefsini terbiye ederek ilerlemesini sağlar³. Tura, Sırat-ı Müstakîm'i Sıratullah'tan ayırır; Sırat-ı Müstakîm'in bir başlangıç yolu olduğunu ve insanı Sıratullah'a, yani Allah'ın kapısına ulaştırdığını ifade eder. Bu ayrım, "Sırat-ı Müstakîm ile yola çıkıp Sıratullah'ta miraç edilmiş olunuyor" ifadesiyle netleşir¹.
Sırat-ı Müstakîm, fiziki anlamda doğru hareket ederek hayatı bu sistem içinde geçirmek ve "isrâ" mertebesidir; Sıratullah ise marifetullah bilgileriyle "miraç"a çıkmaktır⁴. Tura, şeriatın sosyal yaşantıyı düzenlediğini ve insanı cennet ehli yapabileceğini ancak Hakk ehli ve irfan ehli olmak için yeterli olmadığını, bunun için tarikat ile başlayan Sıratullah yolunun gerekli olduğunu vurgular⁵. Bu yol, ancak Ümmet-i Muhammed'e açık olup, bütün varlıkların kendi doğruları üzere bir sıratı olsa da, en kemalli ve bütün mevcudatı kapsayan yolun Sırat-ı Muhammediye'nin Sırat-ı Müstakîm'i olduğunu belirtir⁶. Muhyiddin İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem'deki görüşlerine atıfta bulunarak, Allah'a mahsus Sırat-ı Müstakîm'in her şeyde aşikâr olduğunu ve her ilahi ismin kendi Sırat-ı Müstakîm'i olduğunu, ancak Muhammedi meşrep olanların bu farklı yolların tamamının Allah'a vasıl olduğunu anlayabileceğini de ekler⁷·⁸.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006) · s.85“Bakın, sırat-ı müstakîm başka sıratullah başka. Sırat-ı müstakîm ile yola çıkıp sıratullahta mirac edilmiş olunuyor. Sırat-ı müstakîmi Kabe-i Muazzama’dan Kuds-”Oku
- 2En'âm Sûresi · s.202“---------------- Cenâb-ı Hakk (c.c.) Efendimizin Hazreti Muhammed (s.a.v) in getirmiş olduğu yolun Sırât-ı Müstakim olduğunu bildirmektedir. Ancak bu yol bizler”Oku
- 3Sâffât Sûresi · s.95“. ----------------- Sırat-ı Müstakim, seyri sülük yolunda et-turu seba denilen 7 nefis mertebesi üzerine yapılan nefis seyridir. Museviyet mertebesi sıra sayısı”Oku
- 4Zuhruf Sûresi · s.25“Sırât-ı mustakim ve sıratûllah yollarından geçerek “hadi” üzere hidayete erersiniz. (Murat Derûni) Sırât-ı Mustakîm fizîkî mânâda doğru hareket ederek hayatı bu”Oku
- 5TB. Kelime-i Îseviyye · s.213“Buna sırat-ı müstakim deniyor. Bakın sırat-ı müstakimden sonra sıratullah vardır, miraç vardır. İşte sıratullah’ın ilk başlangıcı da tarikat ile başlıyor. Şeria”Oku
- 6Sohbet Arası Sohbetler (24) · s.122“Ancak ümmet-i Muhammed olması şartıyla herkese açıktır. Ama ümmet-i Muhammed değilse onlara bu yol kapalıdır. Sırat-ı müstakim üzere, yani bütün varlıklar sırat”Oku
- 7TB. Kelime-i Hûdiyye · s.10“Fakat bu isimlerin yolları yekdiğerine nisbetle sırat-ı müstakim, doğru yol değildir. Kendine göre sırat-ı mustakim, ama diğerlerine göre diğerlerinin sırat-ı m”Oku
- 8Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba · s.46“Muhyiddin Arabi Hazretleri Fusüs’ül Hikem, Ahmed Avni Konuk şerhinin Hud Fass’ının başında Sırât-ı Müstakim Hakkında şöyle yazılmıştır. Allâh'a mahsûs sırât-ı m”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.