Sahv ile Sekr arasındaki sıra nasıldır?

Sekr ve sahv, tasavvufî yolculukta birbirini takip eden ve birbirini tamamlayan hâllerdir. Sülûkun başlangıcında sâlik, sahv-i ibtidâ denilen bir ayıklık hâlindedir. Bu hâl, henüz ilahi tecellilerin yoğunluğuna maruz kalmamış, nispeten normal bir şuur durumudur. Yolculuk ilerledikçe, sâlik ilahi cemâl tecellileriyle karşılaşır ve bu tecellilerin şiddeti karşısında sekr hâline girer. Sekr, "sarhoşluk, mest olma" anlamına gelir ve sâlikin fenâ hâlinde aklının Hakk-ı Mutlak ile mest olması, kontrolünü kaybetmesi durumudur. Bu hâlde sâlik, "Şekerci Dede"nin verdiği mânevî şekerlerle âlemi "Ak-dide" ile, yani Uluhiyet gözüyle görmeye başlar¹·². Sekr hâli, sâlikin kendinden geçmesine, akıl ve iradesinin geri çekilmesine neden olur. Ancak sülûkun kemâli, sekr hâlinden sonra gelen sahv-i intihâ veya sahv-i ba'de's-sekr ile mümkündür. Bu, mânevî sarhoşluktan süratle ayılma hâlidir³. Sahv-i ba'de's-sekr, sâlikin Hakk-ı Mutlak ile birlikteyken ayık olması, aklının ve iradesinin Hakk-ı Mutlak ile uyumlu çalışması durumudur. Bu mertebede sâlik, halkla rahatça muamele edebilir, sözleri istikametli olur ve mürşidlik kapasitesine sahip olur. Klasik tasavvuf, "sahv sekrden a'lâdır" der; çünkü sahv ehli halka faydalı olabilirken, sekr ehli kendi içine kapanmıştır. Ancak Kelime-i Dâvûdiyye'de belirtildiği üzere, sekr ve sahv hâlleri değişime açık olan kullara mahsustur; Hak'ka nazır olan yüce zatlar için ne sekr ne de sahv vardır, onlar her iki hâlden de istiğfar ederler, çünkü bu hâller iki renktir ve onlar rengin eserinde mahvoldukları vakit ilahi kabzada bulunurlar⁴.