Salât-ı Dâim kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Salât-ı Dâim kavramı, Fusûsu'l-Hikem'de Muhammed Fassı'nın sonlarına doğru yapılan alıntılarla ve Sâlihiyye Fassı'nın "kün" emriyle ilişkilendirilir. Bu kavram, sâlikin bütün hayatını namaza dönüştürmesi, her anının Hakk'ın huzurunda olduğunun bilinciyle yaşanması hâlidir. Meâric Sûresi'nin 22-23. ayetlerindeki "ellezîne hum alâ salâtihim dâimûn" (namazlarına devamlı olanlar) ifadesi, bu dâimî namaz hâlinin asıl menşeidir ve kâinatın her an Hakk'ın "kün" emriyle namazda oluşuna sâlikin eşlik etmesini ifade eder¹.
Detaylı cevap
Salât-ı Dâim, namazın kemâl mertebesi olup, sâlikin her an Hakk ile beraber olma hâlini ifade eder². Bu hâl, beş vakit zâhirî namazın ötesinde, kişinin Hakk ile sürekli irtibat kurduğu bir makamdır³. Muhammed Fassı'nın sonlarına doğru yapılan alıntılar, göz ve Allah-Ulûhiyyet bağlantısı ile namazın Fâtiha-Kıyam, İşitme-Rükû, görüş-secde bağlantısını oluşturarak Salât-ı Dâim'in Hakk'ı müşâhede hâli olduğunu vurgular¹. Sâlihiyye Fassı'nın "kün" emri, kâinatın her an Hakk'ın emriyle namazda olduğunu ve sâlikin bu kâinatın namazına eşlik ettiğini belirtir. Kur'an-ı Kerim'de üç mertebeli namazdan bahsedilir: beş vakit namaz, Salât-ı Vusta ve Salât-ı Dâimûn⁴. Salât-ı Vusta, esmâ âlemindeki zikir ve duâ yönlü fiilleri içeren, sıfat âlemine geçiş için bir basamak namazıdır⁵·⁶. Bu ara namazı olmadan Salât-ı Dâimûn'a geçmek mümkün değildir⁷·⁸. Salât-ı Dâimûn, sıfat mertebesi namazı olup, her an namazda olma hâlidir⁹. Şems-i Tebrîzî'nin ifadesiyle Salât, bütün anları içerisine alan tek bir andır; bütün yaşantıları ve hareketleri içine alan tek bir harekettir¹⁰·⁶. Bu, ağızda belirli bir zikri devamlı tekrar etmekten ziyade, bütün mahallerdeki varlığın, gücün, kudretin tek yerden kaynaklandığını idrak etme ve yaşama düzeyidir¹⁰. İnsân-ı Kâmil'in Salât-ı Dâimûn hâlinde, dış görünüşü beşer iken bâtını vahyi açıklayan ilham üzerinedir¹¹.
Kaynaklar
Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Bendeki Terzi Babam (Cilt 2) · s.95“(صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ) Salât-u Dâimûn (Dâimi Namaz Hâli) Fusûs’ül Hikem Muhammed Fassı sonlarına doğru yapılan daha önceki sayfalardaki alıntı, göz ve Allah-U”Oku
- 2İnci Tezgâhı (2) · s.143“(02/03/2016) ------------------- Salât-ı dâimun, her zaman, Hak’la beraber olmaktır. (15/03/2016) sabah namazı Kâ’be. ------------------- Dünyanın en büyük kara”Oku
- 3Salât-ı Dâim
- 4Sohbet Arası Sohbetler (24) · s.22“Kur’an-ı Kerim bize üç mertebeli namazdan bahsediyor. Beş vakit namaz “Sizin üzerinize namazlar farz kılındı” “Hafizu ala’s salavati ve’s salatil vusta”ya devam”Oku
- 5Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4) · s.146“İşte bu esmâ âlemindeki zikir ve dua yönlü yapılan fiil yahut düşünce Salat-ı Vusta, orta namazı yani sıfat âlemine geçmek için basamak namazı, ara namazıdır. H”Oku
- 6Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001) · s.349“Hz Şems de bu hususta “Salat” nedir dendiğinde salat bir andır diyor, bakın ikisi de aynı şeyi bir başka şekilde izah ediyor. ama bütün anları içerisine alan “a”Oku
- 7İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.194“Allah’ın namazlarını muhafaza edin ve salat-ı vustayı da muhafaza edin demektir. Onun üstündeki namazda da صَلاتِهِمْ دَاۤئِمُونَ Mearic suresi 23. Ayette buyur”Oku
- 8İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000) · s.10“Allah’ın namazlarını muhafaza edin ve salat-ı vustayı da muhafaza edin demektir. Onun üstündeki namazda da صَلاتِهِمْ دَاۤئِمُونَ Mearic suresi 23. Ayette buyur”Oku
- 9Şûrâ Sûresi · s.94“Salatın ikame edilmesi, öncelikle kıyam ederek yani nefsinin kıyametini kopararak, Tevhid-i Ef’âl peygamberi olan İbrâhîm a.s ın meleklere ve esmâ-i ilâhiyye im”Oku
- 10Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4) · s.224“Salat-u Daimun yani daimî namaz içinde, namazın gerçek ismi Salât idi. Salâtın bir ifadesi Şemsi Tebriz’i öyle diyor: Bir andır. Bütün anları içerisine alan tek”Oku
- 11En'âm Sûresi · s.132“(صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ) “ Salât-ı Dâimûn” üzere olan ve bu hakîkatları bünyesinde bulunduran İnsân-ı Kâmil - Kâmil İnsân’ın bir yönü beşer ve bir yönü Rasûlüll”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.