Salât (Namaz) kavramı hangi Fass ile ilişkilendirilir?
Salât (namaz) kavramı, tasavvufî metinlerde genellikle Sâlihiyye Fassı ile ilişkilendirilir. Bu Fass, namazın sadece bir ibadet olmanın ötesinde, kulun Hak ile iki taraflı bir buluşması ve mü'minin mîrâcı olduğu hakikatini vurgular. Özellikle Sâlihiyye Fassı'nın 'kün' emri, namazın varlığın bizzat tezahürü olduğunu ifade eder ve bu, namazın sadece belirli hareketlerden ibaret olmadığını, aynı zamanda kâinatın sürekli bir salât hâlinde oluşuna eşlik etme bilincini de içerir.
Detaylı cevap
Salât kavramı, Arapça kökenli olup 'duâ, hayır duâsı, yöneliş, ulaşma, bağ kurma' anlamlarını taşır. Kur'ân'da namaz için kullanılan tek kelime Salât'tır; 'namaz' kelimesi ise Farsça kökenli olup 'tâzim için eğilmek, kulluk, ibadet' anlamlarına gelir ve Türkçeye geçmiştir. Tasavvufta Salât, beş vakit kılınan farz ibadetin ötesinde, mü'minin mîrâcı olarak kabul edilir; yani kulun Hak'ka, Hak'ın da kuluna teveccüh ettiği iki taraflı bir buluşmadır.
Salât kavramı tasavvufta mertebeli bir yapıya sahiptir. Birinci katman zâhirî namazdır; Cibrîl hadîsindeki abdest, kıble, vakit, rükû, secde gibi şartlarla kılınan beş vakit farz ibadeti ifade eder. Bu katman, İslâm'ın temelidir. İkinci katman huşû namazıdır; kalbin Hak ile birlikte olma hâli olup, namazın bedenle değil, kalple kılındığı mertebedir. Üçüncü katman zikr namazıdır; Tâhâ 14'teki "beni anman için namazı kıl" ayeti gereğince, namazın bizzat zikr olduğunu belirtir. Bu mertebede sâlik, her sözünde Hak'kı zikreder. Dördüncü katman mîrâc namazıdır; "es-salâtu mi'râcü'l-mü'min" hadîsiyle sâlikin Hak'la dikey buluşmasını ifade eder.
Bu mertebelerin ötesinde, Salât-ı Dâim kavramı yer alır ki bu, namazın kemâl mertebesidir. Salât-ı Dâim, sâlikin bütün hayatını namaza dönüştürmesi, her anının Hak'ın huzûrunda olduğunun bilinciyle yaşanmasıdır. Meâric 22-23'teki "ellezîne hum alâ salâtihim dâimûn" (namazlarına devamlı olanlar) ayeti, bu kavramın temelini oluşturur. Sâlihiyye Fassı'nın 'kün' emri, Salât-ı Dâim'in yeridir; çünkü kâinat her an Hak'ın 'kün' emriyle namazda olup, sâlik bu kâinatın namazına eşlik eder. Bu Fass, namazın sadece belirli hareketler yapmak olmadığını, aynı zamanda bir idrak, yüceltme ve her ayetin bir bilgi verdiği bir tanıtma olduğunu vurgular.
Kaynaklar
Bu cevap kütüphanedeki 8 eserden derlendi — her biri kitabın tam sayfasına götürür.
- 1Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28) · s.153“Zaten bütün bu alemler salat, zaten baştan sona bir salat, “Salat” tan kasıt evvela bir idrak sonra yüceltme sonra namaz içerisinde okuduğumuz tanıtma, her ayet”Oku
- 2Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29) · s.329“Zaten bütün bu alemler salat zaten baştan sona bir salat, “Salat” tan kasıt evvela bir idrak sonra yüceltme sonra namaz içerisinde okuduğumuz tanıtma, her ayet ”Oku
- 3Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.201“Kelime kökü Namaz kılmak; İkametü’s-Salat), bir Kur’an kavramı olan ve Türkçeye pek çok dini kavramda olduğu gibi Selçuklularca Hintçeden Farsçaya geçmiş bir sö”Oku
- 4Lokmân Sûresi · s.56“------------ (05-Salât) isimli kitabımızdan, sayfa 9 dan, itibaren “Salât” kelimesinin manasını anlamaya ve görmeye çalışalım. İz--T-B- ------------ Dinimizde S”Oku
- 5Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2) · s.151“Gördüğünüz gibi bu konu ile hiç ilgilenilmemiş halbuki Salât-namaz ibadetinin de insanlık tefekkür tarihinde bir seyri olması tabiidir. "Dur rabb-ın salat ediyo”Oku
- 6Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.184“Gördüğünüz gibi bu konu ile hiç ilgilenilmemiş, halbuki Salât-namaz ibadetinin de insanlık tefekkür tarihinde bir seyri olması tabiidir. " Dur rabb-ın salat edi”Oku
- 7Salât (Namaz) · s.6“Dinimizde SALAT olgusunu ifade eden bir çok ayet-i kerime ve hadis-i şerif vardır; ancak NAMAZ kelimesi yoktur. ... Türkçeye çevrildiğinde salat kelimesinin man”Oku
- 8Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.202“Kopyalama metni Farsça’da “tâzim için eğilmek, kulluk, ibadet” anlamına gelen namâz , sözlükte “dua etmek, ibadet etmek, bağışlanma dilemek, yalvarmak” mânaları”Oku
- 9İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000) · s.194“Şimdi “Salat” zahiri itibariyle beş vakit namaz veya diğer namazlar sünnetler, müstehaplar, diğer ara namazları duha, kuşluk namazı gibi bunlar zahiri namazlar ”Oku
- 10İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000) · s.10“Şimdi “Salat” zahiri itibariyle beş vakit namaz veya diğer namazlar sünnetler, müstehaplar, diğer ara namazları duha, kuşluk namazı gibi bunlar zahiri namazlar ”Oku
- 11Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.201“----------------- Görüldüğü gibi “Salât” hem fiili bir ibadeti “salât-namaz” ifade etmekte aynı zamanda “Dua-istek” olarak ta kulun Rabb-ından ihtiyacını istedi”Oku
- 12Dur Rabbın Namazda (Cilt 2) · s.301“----------------- Görüldüğü gibi “Salât” hem fiili bir ibadeti “salât-namaz” ifade etmekte aynı zamanda “Dua-istek” olarak ta kulun Rabb-ından ihtiyacını istedi”Oku
İlgili sorular
Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.