Sâlikte Nübüvvet mı önce gelir, Risâlet mi?

Tasavvufta nübüvvet ve risâlet, peygamberlik makamını ifade eden kavramlardır. Nübüvvet, Allah'tan vahiy alma ve özel haberlerle donatılma makamıdır. Risâlet ise, alınan bu vahyi ve bilgiyi insanlığa tebliğ etme, mesaj götürme makamıdır. Risâlet, nübüvvetin daha özel ve kapsamlı bir mertebesidir; her resûl nebîdir, ancak her nebî resûl değildir.

Sâlikin manevî yolculuğunda bu makamların önceliği, velâyet kavramıyla birlikte değerlendirilir. Nübüvvet ve risâlet, peygamberlerden olan velîlerde dünya hayatında ortaya çıkan, geçici birer sıfat ve velâyet dairesi içinde özel birer mertebedir¹. Bu durum, velâyet olmaksızın nübüvvetin gerçekleşemeyeceğini, ancak nübüvvet olmaksızın velâyetin gerçekleşebileceğini gösterir¹. Bu bağlamda, velâyet nübüvvet ve risâletten daha genel bir makamdır². Her resûl nebî olduğu gibi, her nebî de velîdir; fakat her velî, resûl de değildir, nebî de değildir²·³. Bu nedenle, nübüvvet ve risâlet, velâyet dairesinin içinde iki hususî mertebe olarak konumlandırılır²·³.

Nübüvvet, velâyetin görünen yüzü, velâyet ise nübüvvetin bâtınıdır⁴. Peygamberlerin risâlet ilmi, ümmetlerinin yatkınlığı kadar verilir ve bu ilimde noksanlık isnat edilemez⁴. Ancak peygamberler, velâyet yönleriyle muttali oldukları hakikat ilmine, yani marifete muttali olmamaları caiz olabilir⁴. Nübüvvet ve risâlet, resûlün dünya yurdundan ayrılmasından sonra kalkar; fakat velâyeti, ahiret âlemlerine intikalinden sonra da devam eder¹. Kader sırrı inkişaf ettiğinde, velâyet makamı sağlam kalır ve nübüvvet ile risâlet makamı onda gizlenir, yok olur²·³. Bu durum, velâyetin daha kalıcı ve kapsayıcı olduğunu gösterir.