Yahyâviyye Fassı neyi anlatır?

Yahyâviyye Fassı, İbn Arabî'nin Fusûsu'l-Hikem adlı eserinde yer alan peygamberlere atfedilen hikmetlerden biridir. Bu fassın ana teması, hikmet-i evveliyye olarak belirtilir; yani isimler içinde ilk hikmet olma özelliğini taşır¹. Bu hikmet, Allah Teâlâ'nın Hz. Yahya'yı "Yahya" ismiyle adlandırmasıyla açıklanır. Bu isimlendirmenin mânâsı, Hz. Zekeriyyâ'nın isminin Hz. Yahya aracılığıyla diri kalmasıdır. Normalde babanın oğluna isim vermesi beklenirken, burada Yahya'ya öncelik tanınarak, babanın isminin oğul tarafından yaşatıldığı bir durum söz konusudur¹. Bu, tasavvufî bir bakış açısıyla, isimlerin ve onların taşıdığı hikmetlerin tecellîsindeki incelikleri ve mertebeleri gösterir. Fusûsu'l-Hikem'de her peygamberin bir hikmeti temsil ettiği bilinir ve Yahyâviyye Fassı da bu bağlamda özel bir yere sahiptir². Bu fass, isimlerin ve varlıkların birbirleriyle olan derin bağlarını, ilâhî takdirdeki öncelikleri ve hikmetleri anlamaya yönelik bir kapı aralar.