İçeriğe atla

Yûsufiyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakîkat nedir?

Fass İçeriği23 görüntülenme6 kaynak
Kısa cevap

Yûsufiyye Fassı ile anlatılmak istenen temel hakikat, varlık ferdlerinin her birinde bütün mevcudatın gizli olduğu ve bu hakikatin Nûriyye Hikmeti ile idrak edilmesidir. Bu fass, Hz. Yusuf'un temsil ettiği hikmet aracılığıyla, kulun "Ben" demesiyle dahi muradın Allah'ın Zâtı olduğunu, ancak bu idrakin beşeriyet aklının ötesinde, mürşid-i kâmil elinden aşk badesi içip fenafillah hâsıl olmuş sâlikler için mümkün olduğunu vurgular¹. Yunus Emre'nin "Din tamam olunca doğar muhabbet (ilahi) ve muhabbet ile bulunur Muhammed (hakikati)" sözü de bu seyri, yani Hakikat-i Muhammediyye'ye ulaşma yolunu Yusufiyye makamında işaret eder².

Detaylı cevap

Fusûsu'l-Hikem'in yirmi yedi fassından biri olan Yûsufiyye Fassı, Hikmet-i Nûriyye'yi temsil eder ve Hz. Yusuf'un kıssası üzerinden varlığın derin hakikatlerini açığa vurur (Fusûsu'l-Hikem). Bu fassın ana fikri, her bir varlık ferdinde, yani aynalardan her birinde, bütün mevcudatın gizli olduğudur³. Bu durum, ilahi hakikatlerin maddi misallerle her yönüyle anlatılamayacağını, ancak belirli noktalara dikkat çekilerek fayda sağlanabileceğini gösterir⁴. Anlatılmak istenen mana hâsıl olduktan sonra, "kul" adı altında ister "HU" desin, ister "BEN" desin, ister "biz" desin, ister "onlar" desin, muradın hep Allah'ın Zâtı olduğu ifade edilir⁵. Muhyiddin İbn Arabî, bu manaya birçok arifin işaret bile etmediğini, çünkü böyle icap ettiğini belirtir⁵. Ancak, "BEN" denildiğinde kastedilenin beşeriyet aklının kabulleneceği bir "BEN" olmadığı, bu hakikati idrak etmek için büyük bir eğitime ihtiyaç duyulduğu vurgulanır⁶. Özellikle, "HU" diyen kimsenin, mürşid-i kâmile yetişip kâmil olmamışsa hata yapabileceği, kendi zannı ve tasavvuru üzere Hakk'ı tahayyül edeceği belirtilir¹. Bu, ilahi muhabbetle Hakikat-i Muhammediyye'ye ulaşma seyrinin Yusufiyye makamındaki tezahürüdür².

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4), s. 288“Anlatılmak istenen mânâ hasıl olduktan sonra KUL adı altında ister HU desin ister BEN desin ister BİZ desin ister ONLAR desin mânâ hep aynıdır. Murat onun zatıd”Oku
  2. 2Bir Hikâye, Birçok Yorum, s. 84“Yunus Emre der ki, , “Din tamam olunca doğar muhabbet (ilahi) ve muhabbet ile bulunur Muhammed (hakikati) .” YUSUFİYYE Makamında bu seyir, Hz. Kur’anı Kerimde b”Oku
  3. 3İnsân-ı Kâmil (Cilt 3), s. 24“Daha fazlasını alamaz… Bu, bir başka manadır… Esas anlatılmak istenen manayı itibara alarak: — Tümünün varlığı, aynalardan her birinde vardır… Dersen, ki bu: — ”Oku
  4. 4Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet, s. 82“Burada misalin her yönüyle anlatılmak istenen mevzuat tatbik edilemeyeceği unutulmamalıdır. Tabi ki bütün bu verilen misaller maddi misaller olduğundan ilahi ha”Oku
  5. 5Lübbü'l-Lübb (Özün Özü), s. 37“Anlatılmak istenen mana hasıl olduktan sonra, “kul” adı altında, ister “HU” desin, ister “BEN” desin, ister “biz” desin, ister “onlar” desin mana hep aynıdır; m”Oku
  6. 6İnsân-ı Kâmil (Cilt 1), s. 111“Anlatılmak istenen özet mana şudur: - Zat olarak tavsif edilen SEN, bu kulluk vasıflarınla tayin edilen sen değil… Bir de: - BEN… Demiştim... Bu da, hakikatim o”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.