İçeriğe atla

Yûsufiyye Fassı'nda peygamber Hz. Yûsuf'un hangi sahnesi merkezîdir?

Fass İçeriği26 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

Yûsufiyye Fassı'nda Hz. Yûsuf'un merkezî sahnesi, onun güzelliği ve bu güzelliğin yol açtığı haset ile imtihanıdır. Bu durum, kardeşlerinin hilesiyle babası Hz. Ya'kûb'dan gizlenmesi ve kuyuya atılması hadisesinde somutlaşır. Tasavvufî açıdan bu, ruhun cismaniyet âlemindeki hayvânî sıfatların hilesiyle kendi aslı olan Hak'tan perdelenmesi olarak yorumlanır¹. Hz. Yûsuf'un güzelliği, cemâl tecellîsinin bir temsili olup, onun hayat hikâyesi Kur'ân-ı Kerîm'de baştan sona anlatılan tek peygamber kıssasıdır ve rüyalarla olan güçlü bağlantısıyla öne çıkar².

Detaylı cevap

Yûsufiyye Fassı, Fusûsu'l-Hikem'in onuncu bölümü olup, Hz. Yûsuf'un temsil ettiği "Hikmet-i Nûriyye"yi işler. Hz. Yûsuf'un hayatı, Kur'ân-ı Kerîm'de bir bütün olarak anlatılan tek peygamber kıssasıdır ve bu durum onun hikâyesine özel bir önem atfeder². Bu kıssanın merkezinde, Hz. Yûsuf'un sahip olduğu eşsiz güzellik ve bu güzelliğin sebep olduğu haset yer alır. Kardeşlerinin hilesiyle babası Hz. Ya'kûb'dan gizlenmesi ve kuyuya atılması, bu hasedin somut bir tezahürüdür¹. Tasavvufî yorumda, bu hadise, ruhun cismaniyet âleminde hayvânî sıfatların hilesiyle kendi aslı olan Hak'tan perdelenmesi olarak açıklanır¹. Hz. Yûsuf'un güzelliği, cemâl tecellîsinin bir yansıması olarak kabul edilir³. Bu güzellik, aynı zamanda "Yusuf'lar çirkinlerin hasedinden gizlenirler; çünkü güzeller düşmandan ateş içinde yaşarlar" ifadesiyle de vurgulanır⁴. Hz. Yûsuf'un hikâyesi, rüyalarla olan güçlü bağlantısıyla da dikkat çeker; Yûsuf Sûresi'nin özelliklerinden biri rüyalara dayanmasıdır⁵. Bu durum, tasavvufî yolda rüyaların önemine işaret eder. Ayrıca, Hz. Yûsuf'un gömleğinin Hz. Ya'kûb'a ulaşması ve onun kokusunu alması, bir peygamberin hayat serüvenini ve manevi bağları gösteren önemli bir detaydır⁶. Peygamberlerin davetiyle herkesin yatkınlığının gereği ortaya çıkar ve ilâhî irade gerçekleşir; bu durum Hz. Yûsuf'un hayatında da açıkça görülür⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Mesnevî Cilt 13 · Beyit 4085 (s. 60)““Kardeşlerin hilesi Ya'küb peygamberden Yüsuf'u gizli ve muhtefi etmiş idi. &10024; 0. Kardeşlerin hilesi, Yakup peygamberden Yusuf'u gizlemiş ve saklamıştı. &1”Oku
  2. 2Yûsuf Sûresi, s. 30“Yûsuf (a.s.) da 11. peygamber. Bu da güzel bir tevafuk oldu. Allah (c.c.) hepimize hayırlı olarak Hakikat-î İlâhiyyeyi de, Yûsufiyyeyi de kendi bünyemizde tatbi”Oku
  3. 3Hz. Yusuf a.s.
  4. 4Mesnevî Cilt 3 · Beyit 6125 (s. 6123)“Yusuf'lar çirkinlerin hasedinden gizlenirler; çünkü güzeller düşmandan .1394 ateş içinde yaşarlar. Hz. Yusuf gibi güzel huylu olanlar, çirkin huyluların hasedin”Oku
  5. 5Yûsuf Sûresi, s. 44“Yûsuf (a.s.) da 11. peygamber. Bu da güzel bir tevafuk oldu. Allah (c.c.) hepimize hayırlı olarak Hakikat-î İlâhiyyeyi de, Yûsufiyyeyi de kendi bünyemizde tatbi”Oku
  6. 6İnsân-ı Kâmil (Cilt 5), s. 63“Yusuf'un sağ olduğunu ispatlaması için, çünkü gömlek babasından intikal etti, o gömleğinde başkasında olması mümkün değil ve de sandığı açtığı zaman onun kokusu”Oku
  7. 7Kelime-i Nûhiyye, s. 345“Şimdi, peygamberin davetiyle herkesin yatkınlığının gereği ne ise o ortaya çıkar; ve ilâhî irâde ne şekilde ilişmiş ise o gerçekleşir. Bu kazâ ve kader sırrı ba”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.